[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

مديريت بهينه آبخيزها در اجراي سدهاي اصلاحي  Fulltext 

[ مجيد خلقي ] - استاديار گروه مهندسي آبياري و آباداني دانشكده كشاورزي دانشگاه تهران

خلاصه مقاله:

در سالهاي اخير استفاده از سدهاي اصلاحي در كنترل سيلاب در حوضه هاي آبخيز كشور گسترش يافته است. از مسائل مهم اينگونه پروژه ها، طولاني شدن زمان اجرا و هزينه هاي زياد آن مي باشد. بر خلاف انتظاري كه در مديريت آبخيزها با احداث سدهاي اصلاحي وجود دارد، در حوضه هايي كه اين گونه عمليات انجام شده است، به دليل عدم انتخاب مناسب زير حوضه ها، در واقع سيلاب نتوانسته است كارآيي لازم را داشته باشد. هدف از اين تحقيق ارائه و معرفي راهكاري است كه بر مبناي رياضي اولويت بندي زير حوضه ها را از نظر انجام عمليات كنترل سيلاب و احداث سدهاي اصلاحي انجام دهد. به اين منظور مسئله اولويت بندي زير حوضه ها، بعنوان يك مسئله چند معياره در نظر گرفته شد كه براي حل آن از روش هاي تصميم گيري چند معياره استفاده گرديد. در اين ميان روش تابع تجمعي ارزش كه بر اساس برنامه ريزي خطي چند بخشي مي باشد، با توجه به ارزشي كه به نظرات شخص تصميم گيرند در انتخاب اوليه زير حوضه ها ميدهد، دراين تحقيق استفاده گرديد. براي كاربرد روش، 19 زير حوضه آبريز رودخانه كن در شمال غرب تهران بر اساس معيارهاي زمان تاخير، خسارت جاني و مالي وسيلاب ويژه با دوره برگشت 50 ساله مورد ارزيابي قرار گرفت.ابتدا محاسبات مربوط به اين معيارها در مورد هر زر حوضه انجام و سپس از روش تابع تجمعي ارزش براي اولويت بندي آنها استفاده گرديد. نتايج نشان ميدهد كه با وجودي كه بعضي از زير حوضه ها از نظر شدت و حجم سيلاب در رديف هاي اول نيستند، ولي با توجه به در نظر گرفتن معيارهاي مختلف و چندين تابع هدف در برنامه ريزي خطي در اولويت بندي هاي اول قرار گرفتند. اين روش مي تواند با اولويت بندي منطقي از صرف هزينه هاي بيهوده در زير حوضه ها جلوگيري كرده و در مديريت بهينه آبخيزها نقش موثري داشته باشد.

كنترل سيلاب ، زير حوضه ، اولويت بندي ، روش تصميم گيري ، چند معياره ، رودخانه كن