[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

معرفي روشهاي سنتي استحصال آب براي شرب و كشاورزي و حفظ آبخيز (مطالعه موردي حاصل از آناليز داده هاي اقتصادي و اجتماعي درحوزه ابخيز دره گپ گناوه)  Fulltext 

[ محمد حسن زاده ] - كارشناس ارشد آبخيزداري، مديريت آبخيزداري جهاد كشاورزي خوزستان

خلاصه مقاله:

اين بررسي توسط نگارنده در سال 1375 در چارچوب مطالعات اقتصادي و اجتماعي مرحله توجيهي طرح آبخيزداري رودخانه دره گپ گناوه انجام گرديده مطالعات مذكور توسط مهندسين مشاور سازآب انجام و در نهايت تصويب گرديده است. محدوده مورد مطالعه با مساحت 77575 هكتار درمحدوده ارتفاعي 9 تا 1020 متر از سطح دريا بوده و داراي اقليم گرم بياباني بروش امبرژه مي باشد. متوسط بارندگي 241 ميليمتر در سال و اكثرا در زمستان بارش داريم. درجه حرارت فوق العاده زياد و تبخير ساليانه 3812 ميليمتر ميباشد. محدوده داراي دو واحد كوهستاني و دشتي بترتيب با مساحتهاي 21611 هكتار در استان فارس و 55964 هكتار در استان بوشهر مي باشد. جمعا حوزه بر اساس آمار سال 1374 داراي 456 خانوار و 2918 نفر جمعيت مي باشد. محدوده دشتي حوزه كه محل روستاها و مزارع كشاورزي است در بخش مركزي ، دهستان حيات داود شمالي شهرستان گناوه واقع بوده و داراي 403 خانوار و 2508 نفر جمعيت بوده است، و عشاير حوزه كه تركهاي قشقائي طايفه كشكولي بزرگ مي باشند و در ناحيه كوهستاني قشلاق مي گذرانند داراي 53 خانوار و 410 نفر جمعيت در سال 74 بوده اند. مطالعات در منطقه نشان داد كه جمع آوري آب باران كه نسبتا از لحاظ ميزان ساليانه كم نيز مي باشد چه در بخش مصارف شرب و چه در بخش كشاورزي در منطقه از گذشته هاي دور بعنوان راه سازگاري با محيط خشك و بي آب منطقه صورت گرفته و اين موضوع عليرغم محدوديت هاي شديد محيطي در حور توجه و نشان دهنده ذوق و هنرمندي ساكنين منطقه ميباشد. بدين شكل كه اهالي به كمك احداث آب انبار (عمومي و خصوصي) براي شرب و بكمك احداث بند سارها در بخش كشاورزي آب استحصال مي نمايند تا ضمن انكه با كم آبي محيط سازگار گردند در حفظ آبخيز نيز تلاش داشته باشند. بعبارت ديگر با زراعت سيلابي آنها موفق شده اند سطحي معادل 216 هكتار را به زير كشت خرما (نخل) بصورت ديم ببرند. بعلاوه از سنتهاي خوب گذشته كه براي حفاظت آبخيزها حائز اهميت بوده است كاشت درختان گزشاهي (Tamarix aphylla) بوده است. بنابراين تامين آب شرب بكمك آب انبارهاي عمومي و خصوصي، احداث بندسارها براي توليد خرماي ديم با توليد 3 تن در سال و كاشت درختان غير مثمره نمونه هائي از سازگاري و سازش با محيطي طبيعي است كه توسط مردم انجام ميگردد و اين مقاله سعي در معرفي آنها و نقش آنها در حفاظت آبخيزدارد.

اقتصادي و اجتماعي ، حوزه آبخيز ، دره گپ گناوه ، روشهاي سنتي استحصال آب ، شرب ، كشاورزي ، حفظ آبخيز ، گزشاهي