تعيين ضرايب مدلهاي نفود و معادلات نفوذ آب درخاك در دشت هاي اطراف معدن سنگ اهن گل گهرسيرجان (دشت قطاربنه)  Fulltext 

[ محمدباقر رهنما ] - استاديار دانشگاه شهيد باهنر كرمان بخش مهندسي آب
[ حميد رضايي مقدم ] - دانشجوي كارشناسي ارشد سازه هاي آبي دانشگاه شهيد باهنر كرمان

خلاصه مقاله:

محاسبه معادلات نفوذ آب در خاك يك منطقه، مدل سازي جريانات سطحي و زير سطحي آن منطقه را آسانتر مي سازد و با داشتن مدل مناسب در يك منطقه كار طراحي و ارزيابي پروژه هاي ابي با دقت بيشتر صورت مي گيرد. به دليل وابستگي ضرايب معادلات نفوذ به نوع خاك و شرايط سطحي زمين آزمايشات ميداني براي تعيين اين ضراي امري ضروريست. سرعت نفوذ آب در خاك يكي از پارامترهاي مهم در طراحي و اجراي پروژه هاي آبياري، زهكشي، مديريت منابع آب، حفاظت خاك، مطالعات هيدرولوژي و تغذيه مصنوعي مي باشد. دراين مطالعه ميزان نفوذ آب به داخل خاك به روش استوانه هاي مضاعف (دبل رينگ) در دشت قطار بنه از دشت هاي اطراف معدن سنگ آهن گل گهر سيرجان كه در 55 كيلومتري جنوب غرب سيرجان قرار دارد بررسي گرديد. منطقه مورد مطالعه داراي اقليم گرم و خشك بامتوسط بارندگي ساليانه 187mm در كوهستان و 125mm در دشت ازجمله مناطقي است كه ازمنابع آب زير زميني آن جهت مصارف مختلف در معدن گل گهر سيرجان استفاده ميگردد. آزمايشات در 35 نقطه اين دشت كه حدود 2000 كيلومتر مربع وسعت دارد صورت گرفت نقاط به گونه اي انتخاب شدند كه هر نقطه تقريبا نماينده محدوده اي از دشت مذكور مي باشد (شرايط فيزيكي وسطحي خاك)، سپس داده هاي لازمو مختصات نقاط نيز با GPS براي بازبيني مجدد و مشخص كردن در نقشه ها براي هر نقطه برداشت شد. در مرحله بعد محاسبات لازم جهت تعيين ضرايب چهار مدل نفوذ آب درخاك (مدل سازمان حفاظت خاك آمريكا SCS ، مدل فيليپ، مدل كوستياكف و مدلكوستياكف – لوييس) معادلات نفوذتجمعي، متوسط سرعت نفوذ و سرعت نفوذ لحظه اي براي خاك اين منطقه انجام شد و پس از ارزيابي مدلها مشخص گرديد كه مدل فيليپ بهترين ومناسب ترين مدل جهت برآورد نفوذ تجمعي و سرعت نفوذ درمنطقه مي باشد كه از نتايج حاصله در مدل سازي منابع آب زير زميني و ساير مطالعات استفاده مي گردد. دليل انتخاب مدل فيليپ به عنوان مناسبترين مدل در اين منطقه بالا بودن ضرايب همبستگي ، حداقل بودن واريانس داده ها و نزديك بودن نتايج حاصل از اين مدل به مقادير واقعي (متوسط سرعت نفوذ و سرعت نفوذ لحظه اي) در اين منطقه مي باشد.

استوانه هاي مضاعف، نفوذ پذيري ، معدن گل گهر ، دشت قطار بنه ، معادلات نفوذ فيليپ ، كوستياكف ، مدل سازمان حفاظت خاك آمريكا SCS و كوستياكف - لوييس