عوامل مؤثر جوي در رخداد برخي از مهم ترين مخاطرات پرواز با ارائة يك مطالعة موردي  Fulltext 

[ سحر تاج بخش ] - مركز آموزش عالي سازمان هواشناسي كشور، پژوهشكده هواشناسي و علوم جو
[ ابراهيم مرادي ] - جامعه متخصصين مراقبت پرواز، مركز كنترل فضاي كشور

خلاصه مقاله:

مطالعات فراوان انجام شده در هواشناسي هوانوردي، نمايانگر تأثير چشمگير پديده هاي مخرب جوي در سلامت و ايمني پرواز است . اين مقاله به معرفي پارامترهاي جوي بارز در رخداد و بعضاً پيش بيني برخي از مهم ترين پديده هاي جوي و ت أثير آن بر عمليات پرواز مي پردازد . اين پديده ها شامل يخ زدگي هواپيما، تلاطم و توفان تندري است . بررسي هاي انجام شده نشان مي دهند كه در خصوص وقوع يخ زدگي هواپيما عواملي نظير دما، رطوبت، LWC ، سرعت قائم و ... نقش م ؤثري دارند . مطالعات نشان مي دهند كه در دماهاي بين -3 تا -7 درج ة سانتي گراد، رطوبت بيش از %90 ، و سرعت هاي قائم كمتر از -0.2 hPa شرايط م ساعدي براي يخبندان فراهم مي شود؛ به ويژه اگر LWC بيش از 0/6 گرم بر سانتي متر مكعب باشد يخبندان با شدت متوسط و يا بيشتر رخ مي دهد . همچنين عوامل زير در وقوع انواع مختلف تلاطم كه يكي از اجتناب ناپذيرترين پديده هاي جوي حين پرواز و هنگام نشست و برخاست هواپيماست مؤثرند :
- براي تلاطم هواي صاف : موقعيت رودبادها، شكل ناوه و پشتة سطوح فوقاني، حركت هواپيما در منطقه COL و ...
- براي تلاطم كوهستاني : ارتفاع و شيب كوه،
- براي تلاطم همرفتي : وجود ابرهاي همرفتي مانند ابرهايCB
- براي تلاطم مكانيكي : شدت و شيوة باد، پستي و بلندي سطح و پايداري جو
اما توفان هاي تندري مخرب ترين پديده هاي جوي در عمليات پرواز است و مي تواند بسياري از پديده هاي مخرب ديگر از جمله موارد فوق را دربر گيرد . شرايط و عوامل جوي لازم براي وقوع اين پديده ، رطوبت و همگرايي در سطوح پايين جو و همچنين ناپايداري جوي است و به كمك الگوريتم ويژه اي قابل پيش بيني است . عواملي مانند تلاطم، چينش باد، آذرخش و ... كه با اين پديده همراهي مي كنند، كار ايي هواپيما و سلامت پرواز را به شدت تحت تأثير قرار مي دهند .

توفان تندري، محتواي آب ابر (LWC) ، رودباد، همگرايي و تلاطم