تاثير كاهش دفعات آبياري برعملكرد كمي وكيفي آفتابگردان در مرحله رويشي  Fulltext 

[ رامين نيكان فر ] - عضو هيئت علمي بخش تحقيقات فني و مهندسي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي آذربايجانغربي

خلاصه مقاله:

امروزه با توجه به كمبود منابع آب، لزوم صرفه جويي و استفاده بهينه از اين منابع خصوصاً در بخش كشاورزي كه مصرف كننده عمده آب در كشور محسوس مي شود، بشدت احساس مي گردد . بنابراين لازم است كه از آب تحويلي به زراعين حداكثر استفاده به عمل آيد . در اين راستا بكارگيري روشهاي نوين آبياري، پوشش انهار، كم آبياري و … روز به روز رايج تر مي شود تا از آب اين سرمايه ملي به نحواحسن استفاده بعمل آيد . كم آبياري يكي از روشهاي استفاده بهينه از آب زراعي مي باشد ولي از آنجاييكه در كشور ما اكثر كشاورزان داراي امكانات كم و تحصيلات پايين مي باشند و لوازم اندازه گيري تحويل حجمي آب به محصول، براي همه زارعين فراهم نيست، لذا اجراي دقيق توصيه هاي كم آبياري با مشكل و در اغلب موارد اصلاً رعايت نمي شود . بنابراين طرح حاضر را مي توان گامي در جهت رسيدن به اهداف كم آبياري دانست كه اجراي آن براي زارعين امكان پذير و ساده مي باشد . در اين طرح بجاي اعمال درصدهايي از نياز آبي گياه، دفعات آبياري را يك يا دو نوبت در مرحله رويشي كه حساسيت به تنش خشكي كم است، كاهش مييابد .
طرح حاضر در قالب بلوكهاي تصادفي كامل و بصورت اسپليت پلات و در 3 تكرار اجرا گرديد . فاكتور اصلي دو نوع رقم آفتابگردان روغني شامل هيبريد آذرگل و هايسان 33 و فاكتورهاي فرعي آبياري در 5 سطح به شرح زير بودند : -1 اعمال آبياري كامل با دورهاي رايج منطقه -2 قطع يك نوبت آبياري در زمان 20 برگي -3 قطع يك نوبت آبياري در زمان 25 برگي -4 قطع يك نوبت آبياري در زمان 30 برگي -5 قطع دونوبت آبياري در زمان 20 برگي و در زمان 30 برگي .
با اجراي اين طرح علاوه بر صرفه جويي در مصرف آب و افزايش كارآيي مصرف آب و رسيدن به اهداف كم آبياري، به بررسي خصوصيات كمي وكيفي محصول در اثر اعمال تيمارهاي آبياري پرداخته شد . نتايج اجراي طرح در دو سال متوالي نشان مي دهد كه كلاً در بين ارقام مورد آزمايش رقم هيبريد آذرگل اجزاي عملكرد بهتري نسبت به رقم هايسان 33 دارد و در مورد تيمارهاي آبياري، تيمارهاي چهارم و پنجم كمترين اجزاي عملكرد را داشته و از بين چها ر تيمار آبياري كه با قطع آب همراه ميباشد تيمار دوم مناسب تر بوده و كارايي مصرف آب در رقم هيبريد آذرگل از ساير فاكتورهاي فرعي نيز بيشتر است .

قطع آبياري، آفتابگردان، هيبريد آذرگل، هايسان 33