اولويت بندي نقش عوامل طبيعي و غيرطبيعي موثر بر وقوع پديده زمين لغزش، به هدف حفاظت از منابع آب و خاك، با رويكرد ) GIS مطالعه موردي حوزه آبخيز واز )  Fulltext 

[ محمد سيدي علم آباد ] - دانشجوي كارشناسي ارشد آبخيزداري، دانشكده منابع طبيعي و علوم دريايي دانشگاه تربيت مدرس
[ حميدرضا مرادي ] - استاديار دانشكده منابع طبيعي و علوم دريايي دانشگاه تربيت مدرس، گروه مهندسي آبخيزداري
[ حسن ملوندي ] - دانشجوي كارشناسي ارشد محيط زيست، دانشكده منابع طبيعي و علوم دريايي دانشگاه تربيت مدرس

خلاصه مقاله:

يكي از انواع ناپايداري دامنه اي كه هرساله خسارات مالي و جاني فراواني را بر زندگي انسانها وارد مي نمايد پديده زمين لغزش است . وجود عوامل مستعد كننده ناپايداري دامنه نظير شيب، زمين شناسي و كاربري اراضي، عامل ايجاد خسارات فراوان به منابع طبيعي از قبيل هدر رفت سريع خاك، تخريب اراضي كشاورزي و جنگلها مي گردد . زمين لغزش يكي از بلاياي طبيعي است كه در تغيير شكل زمين نقش موثري دارد . استراتژي مطالعه زمين لغزش شامل شناخت فرآيند، تحليل خطر و پيش بيني زمين لغزش در آينده براي كاهش پيشرفت و خسارات ناشي از آن مي باشد ) ).Lan et al, 2004 با در نظر گرفتن واژه آبخيزداري به مفهوم مديريت جامع و همه جانبه منابع طبيعي موجود در يك حوزه آبخيز توجه به محدوديت هاي طبيعي نظير زمين لغزش نقش موثري در مديريت حوزه آبخيزخواهد داشت . در زمينه بررسي نقش زمين لغزش در ناپايداري دامنه تحقيقات زيادي انجام شده است ( احمدي، 1374 ؛ قبادي، 1381 ؛ پورقاسمي و همكاران، Pachauri ,1992 ;Anabalagon,1992; Ayalew et al, 2005; Lee, , ؛1386 ؛ محمدي و همكاران، 13852004;wang and Sassa, 2005 ;Ercanoglu,2004 ;Remendo ,2003 ;Sakar, 1995 اين تحقيقات عمدتا به روش دستي بوده و لذا فاكتورهاي محدودي مورد استفاده قرار گرفتند . در حالي كه بررسي زمين لغزش در محيط GIS به دليل قابليت بررسي و اعمال فاكتورهاي متعدد تاثير گذار بر روي زمين لغزش، از دقت و كارآيي بيشتري برخوردار است . از سوي ديگر، تحقيق حاضر در يك آبخيز جنگلي شكل گرفته و لذا مي تواند الگويي براي كارهاي مشابه محسوب گردد . هدف از اين تحقيق، اولويت بندي نقش عوامل طبيعي و غيرطبيعي بر روي پديده زمين لغزش در حوزه آبخيز جنگلي واز مي باشد . نتايج حاصله بيانگر آن است كه نقش انسان و كاربري اراضي در وقوع زمين لغزش واز از اهميت فوق العاده بالايي برخوردار است كه از بين اين عوامل، جاده سازي در منطقه بوسيله انسان اولويت اول را در وقوع زمين لغزش
واز به خود اختصاص مي دهد . قطع يكسره درختان جنگلي توسط انسان در اولويت دوم قرار دارد . در كنار اين عوامل، فاكتورهاي طبيعي نيز بر وقوع پديده زمين لغزش واز موثرند كه از بين اين ها فاكتورهاي سازند زمين شناسي، گسل، شيب، پوشش گياهي و نهايتا اقليم به ترتيب اولويت هاي اول تا پنجم را به خود اختصاص مي دهند .