الگوهائي جهت استفاده بهينه از انرژي با تاكيد بر ويژگيهاي جغرافيائي و تاريخي ؛ در مناطق خشك و نيمه خشك ايران  Fulltext 

[ بهروز محمدي يگانه ] - عضو هيات علمي گروه جغرافياي دانشگاه زنجان ، سال آخر دكتري تخصصي جغرافيا و برنامه ريزي روستائي دانشگاه تهران

خلاصه مقاله:

مناطق خشك و نيمه خشك جزوء مناطق محدود كننده زندگي انسان هستند . عامل محدوديت كمبودآب ، بارندگي كم و نامنظم ، رطوبت پائين ، تابش شديد خورشيد ، گرما و درجه حرارت بالا ، نوسانات شديدفصلي و روزانه درجه حرارت و وزش بادهاي شديد است . زندگي انسان در اين مناطق نيازمند سازمان بنديهاي منظمي است .برنامه ريزي شهري و سكونتگاهي در اين نواحي علمي ، بومي و برخاسته از شرايط جغرافيائي و تاريخي نبوده و همين امر موجب فشار بر منابع انرژي گرديده است .در مجموع تاسي به شهرسازي سنتي و روستائيان از لحاظ اقتصادي و زيست محيطي قابل تعمل و بررسي است .تكنولوژي جديد استفاده از پنكه ، كولر و انرژي حاصل از گاز ، نفت و … را جانشين روشهاي سنتي نموده ولي انرژي ارزان دليلي براي كنار گذاشتن روشهاي قديمي نبوده و مي توان با احداث ايوان ، تعبيه مناسب پنجره ها ، سكونتگاههاي دوكله اي ، سقفهاي دوپوش ، انتخاب مصالح مناسب از لحاظ بافت و رنگ ،ابعادمناسب ديوارها ، ايجاد سايه ، تراكم بهينه دربافت معابرومنازل ، احداث زير زمين ، استفاده از رنگهاي مناسب ، آب نما ، بادگير ، حوض ، خارخانه و سردآبه بدون فشار بر منابع انرژي و استفاده از انرژيهاي فسيلي به هدف رسيد با توجه به كمتر شدن تحرك در ميان برخي از مردم در بكار بردن روشهاي سنتي ؛ احداث دست انداز دربامها ، مشبك كردن آنها ، كاشت درختان و گياهان مقاوم به خشكي ، استفاده از صفحات متحرك و عايق كاري مناسب درايجاد هواي مطبوع درسكونتگاهها مي تواند موثر باشد .