كاربرد و ارزيابي مدل فرسايشRUSLE در حوزه آبخيز جاجرود (رودك) به كمكG.I.S  Fulltext 

[ محمد ميرزايي ] -
[ عليرضا نظر علوي ] -
[ علي اصغر اعلم الهدي ] -

خلاصه مقاله:

با توجه به اينكه سد لتيان يكي از منابع مهم تأمين آب شرب تهران بوده و در جلوگيري از بروز سيل نيز نقش دارد، جلوگيري از پرشدن آن و حفظ كيفيت آب سد اهميت زيادي دارد. از اين رو حوزه بالادست سد مربوط به رودخانه جاجرود براي مطالعه و مدلسازي ميزان فرسايش انتخاب گرديد.بيشترين اوردجريان به سد لتيان مربوط به جاجرود(شاخه اصلي) بوده كه ايستگاه هيدرومتري رودك در ورودي سد قرار دارد. با توجه به ويژگيهاي مدل RUSLE از آن براي برآورد ميزان فرسايش حوزه يادشده استفاده گرديد.
نتايج مدلسازي نشان مي دهد ميزان فرسايش در اين حوزه بدليل شيب زياد و كمبود پوشش گياهي و جنس خاك، بالا مي باشد. كاهش پوشش گياهي و مراتع در اثر فعاليت گسترده دامداري و تغيير كاربري در منطقه موجب افزايش پتانسيل فرسايش مي گردد. نتايج مدلسازي ميزان فرسايش در حوزه جاجرود 511‚524‚1 تن در سال برآورد شده است. براي ارزيابي نتايج بدست آمده و كارايي مدل، نتايج با مقادير اندازه گيري رسوب در ايستگاه ورودي سد مقايسه گرديد.
با مقايسه مقدار رسوب در اين روش با مقدار بار رسوب اندازه گيري شده، دقت نتايج مدل در ايستگاه رودك (ورودي جاجرود) 87 درصد بدست آمد.
همچنين ميزان فرسايش در اين حوزه با توجه به استعداد كاربري اراضي منطقه و بكارگيري پوشش گياهي متناسب در آن، مدلسازي و ميزان كاهش فرسايش برآورد گرديد. مقايسه اين نتايج با وضعيت فعلي اراضي نشانگر كاهش 54 درصدي در حوزه بالادست رودك مي باشد. اين تحقيق نشان مي دهد با بكارگيري پوشش مناسب در حوزه ميزان فرسايش خاك در اثر بارندگي بصورت قابل توجهي كاهش مي يابد.

فرسايش، رودخانه جاجرود، مدلسازي، رودك، RUSLE