كاربردGIS در كنترل و مديريت كيفيت هوا  Fulltext 

[ آرزو كريميان ] - دانشجوي مهندسي محيط زيست – آب و فاضلاب
[ مهران افخمي ] - استاد دانشگاه آزاد اسلامي واحد اهواز- گروه محيط زيست

خلاصه مقاله:

آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ يكي از مشكلات اساسي است كه جهت رفع و كاهش آن نياز به انجام برنامه هاي متعدد مديريتي و زيست محيطي مي باشد. از منابع عمده اين آلودگي فعاليتهاي صنعتي ، شهري و حمل و نقل را مي توان نام برد كه مقدار زيادي از انواع آلاينده ها را وارد هوا نموده و سبب كاهش كيفيت آن مي گردند. تنوع مواد آلاينده و توليد در حجم زياد ، پراكندگي مكاني مراكز توليد، كنترل و اندازه گيري آلاينده ها را با مشكل مواجه مي سازد.امروزه سيستمهاي تبادل داده ، پردازش ، تجزيه و تحليل و مدلسازي از اركان مهم سيستمهاي مديريت و كنترل كيفيت هوا مي باشند.كاربرد GIS و ديگر ابزار مدلسازي ما را در انتخاب محل مناسب جهت تعيين بهينه ايستگاههاي پايش و ارزيابي ديگر پارامترها ياري نموده و با دارا بودن قابليت ايجاد پايگاههاي اطلاعاتي زمانمند مي توان اطلاعات حاصل از پايشهاي مختلف در محدوده هاي زماني و مكاني متنوع را ذخيره ، تجزيه و تحليل و پردازش نمود. در سيستم GIS اطلاعات حاصل از پايشهاي مختلف ، لايه هاي نقشه ، اطلاعات هواشناسي ، ارزيابيها و وضعيت كيفيت هوا بر اساس شاخصهاي كيفيت هوا تبديل به يك مدل ژئورفرنس گشته ، نواحي بحراني و مناسب تعيين و درسيستم پشتيباني تصميم گيري ( DSS ) استفاده مي گردد تا طراحان و برنامه ريزان بتوانند راهكارهاي مناسب را ارائه دهند.مدل نهايي تهيه شده خود شامل چندين مدل مي باشد كه از مهمترين آنها مي توان به مدل داده اي جهت ورود اطلاعات، مدل ارزيابي، مدل توسعه ، مدل كنترل و مدل رابط كاربر اشاره نمود. استفاده از GIS اجراي سيستم مديريت كيفيت هوا را كاراتر و مقرون به صرفه تر نموده و DSS را ارتقا مي بخشد و به متخصصان و برنامه ريزان كمك مي نمايد تا با استفاده ازآن تجزيه و تحليلهاي واقع گرايانه تري ارائه داده و راهكارها و تصميمات بهتري جهت بهبود و كنترل وضعيت كيفيت هوا اتخاذ نمايند.

كيفيت هوا، سيستم پشتيباني تصميم گيري، GIS، مدلسازي، نرم افزارهاي كيفيت هوا