استفاده از گوگرد واسيد سولفوريك توليدي صنايع نفت در اصلاح خاك و افزايش عملكرد گياهان زراعي  Fulltext 

[ مصلح الدين رضائي ] - مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي اصفهان، بخش تحقيقات خاك و آب
[ اكبر گندمكار ] -
[ مجتبي فتحي ] -
[ عليرضا محمدي ] -

خلاصه مقاله:

عنصر گوگرد در پالايش نفت به عنوان يك ماده مزاحم به مقدار زياد توليد ميگردد. گوگرد ورودي به اتمسفر، به شكل اسيد سولفوريك همراه بارندگي به زمين بازگشته و سبب نابودي گياهان مي شود. گوگرد همراه مواد آلي و باكتريهاي تيوباسيلوس ميتواند در اصلاح خاكهاي شور و سديمي و بهبود تغذيه گياهان بكار رود. افزايش شوري آب كه معمولا"همراه با افزايش كاتيون سديم مي‌باشد مي‌تواند سديم قابل تبادل خاك را افزايش و باعث از بين رفتن ساختمان خاك شود. به منظور كاهش 3 ميلي اكي‌والان سديم تبادلي در صد گرم خاك از سه تيمار ماده اصلاح كننده شامل گوگرد، اسيد سولفوريك، گچ و تيمار شاهد ( بدون مواد اصلاح كننده ) و چهار نوع كيفيت آب با شوري هاي 2 و 4 و 6 و 8 دسي زيمنس برمتر، همراه با كاشت گياه يونجه بكار رفت. نتايج نشان داد كه مواد اصلاح كننده بويژه اسيد سولفوريك و گوگرد موجب افزايش عملكرد يونجه گرديد. در تيمار شوري 4 دسي زيمنس بر متراستفاده از اسيد سولفوريك نسبت به شاهد باعث افزايش شش تن يونجه تر در هكتار گرديده و در تيمار 6 و 8 dS/m افزايش عملكرد يونجه تر ده تن در هكتار بود. نتيجه اينكه با افزايش شوري آب اثر اصلاحي گوگرد و اسيد سولفوريك در افزايش عملكرد بيشتر بوده است، با اينحال افزايش عملكردها بين مواد اصلاح كننده مختلف معني‌دار نبود در حاليكه اثر تيمارهاي كيفيت آب بر ميزان محصول معني‌دار بوده است. استفاده از ماده اصلاحي گچ موجب افزايش يون كلسيم و رسوب فسفات در خاك شده و ميزان فسفر در گياه يونجه را كاهش معني دار داد. استفاده از اسيد سولفوريك بعنوان ماده اصلاح كننده بعلت كاهش pH خاك بصورت موضعي منجر به افزايش فسفر در گياه يونجه گرديد. كاربرد گوگرد ميتواند با اصلاح خصوصيات شيميائي خاك، سبب بهبود رشد و نمو و افزايش عملكرد و توليد گياهان زراعي گردد.

گوگرد، اصلاح خاك، گياهان زراعي، آلودگي