كاربرد ارزيابي چرخه عمر در مديريت زيست محيطي صنايع قطعه سازي خودرو  Fulltext 

[ علي اكبري ] - دانشكده مهندسي شيمي و نفت،دانشگاه صنعتي شريف
[ معصومه مسكين فام ] -
[ جلال شايگان ] -

خلاصه مقاله:

امروزه صنايع خودروسازي اعم از قطعه سازي و يا مونتاژ سعي مي كنند محصولات خود را طوري توليد كنند كه به سرعت وارد بازار شوند و در عين حال استانداردهاي زيست محيطي را از نظر كيفيت و ميزان پس ماند خروجي در هنگام توليد و آلودگي زيست محيطي محصول پس از توليد و در پايان چرخه عمر آن را رعايت كنند و در واقع خودروهايي سبز را به بازار عرضه نمايند.
تاريخچه روش هاي ارزيابي زيست محيطي كارخانجات اتومبيل سازي به دهه 1980 برمي گردد. نخست روش چرخه حيات مصرف انرژي مطرح شد كه براي مثال به مطالعه اثر كاهش وزن قطعات خودرو بر مصرف انرژي مي پرداخت.از اوايل دهه 1990 با اضافه شدن مفهوم موازنه زيستي،هزينه هاي زيست محيطي هر قطعه در طول چرخه عمر آن با اين روش جديد كه ارزيابي چرخه عمر( LCA ) ، نام گرفت بررسي مي شود.
LCA ابزار تصميم گيري براي تعيين و ارزيابي هزينه ها و آثار زيست محيطي ناشي از يك محصول ، فرآيند و يا سرويس در طول دوره عمر آن است كه تكيه اين ارزيابي ها روي فاكتورهايي نظير جريان پس ماندهاي توليد شده در طي استفاده از مواد اوليه و بازيافت محصولات از كار افتاده مي باشد.
LCI يكي از تكنيكهاي زير مجموعه LCA است. با اين تكنيك نتايج حاصل از LCIA در يك مقياس مشترك ارايه شده و به اين ترتيب نتايج حاصل كاملاً قابل مقايسه خواهند شد و مديريت آن هم بسيار سهل تر مي شود. در مرحله بعد جمع اين مقادير معادل، به امتياز متناظر آن در "گرم شدن جهاني" و "تغيير آب و هوا" تبديل مي شوند. نرم افزار و بانكهاي اطلاعاتي مختلفي وجود دارند كه كاربران را قادر مي سازند مسير مواد، انرژي و يا آلودگي را در هر سيستم صنعتي تعيين كنند. يك ارزياب مي تواند با وارد كردن يك سري ورودي ،مجموعه اي اطلاعاتي از سيستم و محصول را در كنار هم قرار دهد. در مرحله بعد عوارض زيست محيطي هر گونه تغيير در سيستم ، اعم از ماده اوليه ، منبع انرژي و يا فرآيند توليد بررسي مي شود. به اين ترتيب با يك مطالعه اوليه گلوگاه هاي چرخه توليد يك محصول شناسايي مي شود. در گام بعدي با بررسي عميقتر مي توان شناسنامه زيست محيطي محصول را تهيه نمود.
مهمترين اهداف پياده سازي اين شيوه مديريتي عبارتند از:درجه بندي كيفي واحد هاي توليدي بر اساس ميزان و نوع آلاينده هايي كه ايجاد مي كنند،تعيين موقعيت هاي مناسب براي كاهش از مبدأ عوارض زيست محيطي محصولات در طول چرخه عمر آنها،تصميم سازي در صنعت، بخشهاي دولتي و غير دولتي براي مثال در برنامه ريزي هاي استراتژيك ، اصلاح طراحي ، فرآيند و يا محصول،انتخاب تكنيكهاي اندازه گيري و يا ديگر نشانگر هاي مرتبط با مديريت زيستي، بازاريابي و معرفي درجه زيست دوستي يك محصول.
در حال حاضر تعداد زيادي از شركت هاي بزرگ خودرو سازي مثل ولوو و فورد برنامه هاي مديريت زيست محيطي خود را بر پايه LCA بنا نهاده اند.

ارزيابي چرخه عمر(LCA)،عوارض زيست محيطي ، خودرو،برچسب گذاري زيستي، كاهش از مبدأ