عوارض ناشي از زيادي نيترات در آب و غذاي انسان  Fulltext 

[ محمدجواد روستا ] -

خلاصه مقاله:

افزايش همزمان جمعيت دنيا از دهه 1950 به بعد و توليد جهاني كودهاي نيتروژن دار با يكديگر همبستگي دارد . افزايش عرضه نيتروژن كشاورزان را قادر ساخته تا براي جمعيت رو به تزايد جهان غذا توليد نمايند و بدون اين افزايش گرسنگي تشديد مي شود . با بيش از 6 ميليارد نفر جمعيت دنيا همراه با حيوانات ديگر كه بر روي كرة زمين تغذيه مي كنند، اين نحوه توزيع نيتروژن و نيترات براي سلامتي انسان مخاطره انگيز است . نيتراتها در آب خيلي محلول هستند . يونهاي نيترات مانند يونهاي آمونيوم به ذرات خاك متصل نمي شوند . بنابراين همراه با حركت آب در خاك حركت كرده و مي توانند به آبهاي زير زميني و سطحي وارد شوند . يكي از مهمترين عوارض زيادي نيترات در آب و غذاي انسان، عارضه متهموگلوبينميا ( كبودي بچه ) است . اين عارضه كه متهموگلوبينمياي ناشي از نيتريت خارجي يا متهموگلوبينمياي تغذيه اي نيز ناميده مي شود، اولين نوع متهموگلوبينميا بود كه شناسايي شد . نيترات موجود در رژيم غذايي عامل اصلي اين نوع متهموگلوبينميا مي باشد، زيرا آنزيم نيترات رداكتاز باكتري هاي موجود در دستگاه گوارش قادر است نيترت را به نيتريت تبديل نمايد . متهموگلوبينمياي ناشي از نيتريت داخلي از نظر متخصصان باليني و همه گيرشناسي براي مدتهاي طولاني ناشناخته بود، اگر چه هم اكنون فراواني گزارش اين نوع متهموگلوبينميا بيشتر از نوع ديگر آن مي باشد . فرض اساسي اين است كه نيترات به وسيله باكتريها تبديل به نيتريت مي شود و نيتريت عامل ايجاد كننده متهموگلوبينميا است .
محصول نيتروزآمين از نيترات سر چشمه مي گيرد، كه به نظر مي رسد كه يكي از عوامل و علتهاي سرطان دستگاه گوارش است . ثابت شده است كه نيترات مي تواند اندازه غده تيروئيد را افزايش دهد، چون نيترات مي تواند با دخالت در سوخت و ساز يد ) ) I در شرايطي باعث بيماري گواتر شود .
توصيه ها، استانداردها، قوانين و مقررات متعددي مبني بر لزوم تدوين مقررات نيترات براي انسان از طريق گزارش ها و مقالات و نويسندگان معتبر صورت گرفته است . براي مثال، در ايالات متحده آمريكا، اداره تغذيه و دارو تعيين نمود كه نيترات و نيتريتي كه به صورت افزودني و نگهدارنده به گوشت اضافه مي شود نبايد در نهايت بيش از 200 ميلي گرم در كيلوگرم نيترات باشد .

نيترات، آب، غذا، انسان، سلامتي