درياچه اروميه، گذشته، حال، آينده و چالش هاي جدي زيست محيطي  Fulltext 

[ احسان صالحيان ] -
[ احمد خدادادي ] -
[ لعيا سيروس رضايي ] -

خلاصه مقاله:

درياچه اروميه با 140 كيلومتر طول و 50-15 كيلومتر عرض، مساحتي بين 5000 تا 6000 كيلومتر مربع را در شمال غرب ايران به خود اختصاص داده است . درياچه اروميه به علت وجود انواع موجودات و پرندگان كمياب و نادر جهان يكى از بزرگترين زيستگاه هاي طبيعى جهان بشمار ميرود و پس از " بحرالميت " در فلسطين اشغالى دومين درياچه شور از نظر سختى آب در جهان محسوب مي شود . مهمترين بي مهره آبزي درياچه اروميه آرتميا مي باشد كه يك گونه ميگوي بومي آب شور است و از اهميت اقتصادي بسياري برخوردار مي باشد .
امروزه شاهد انجام فعاليت هاي گسترده عمراني از جمله ايجاد جاده شهيد كلانتري، احدا ث پل و افتتاح سد هاي مختلف و بر روي درياچه و حوضه هاي آبريز آن هست يم . به علت اينكه بخش عمده اي از اين طرح ها بدون انجام مطالعات زيست محيطي انجام گرفته و مي گيرد، درياچه اروميه در وضعيت بسيار مبهم و دردناكي از لحاظ زيست محيطي قرار گرفته است كه علايم مختلفي همچون، افزايش شورى آب بيش از حد اشباع ، كوچك تر شدن به ميزان بيش از 120 هزار هكتار ، اتصال پنج جزيره از جزاير 9 گانه درياچه به خشكى و همچنين ظهور لكه هاي سفيد در بستر نيلگون درياچه ، دليلي بر اين ادعا و هشداري جهت نابودي يكي از منحصربفرد زيست گاههاي جهان و بويژه آرتميا بعنوان يكي از كمياب ترين و گرانقيمت ترين موجودات جهان مي باشد .
در اين مقاله وضعيت زيست محيطي درياچه اروميه و اثرات ناشي از تغييرات اعمال شده بر روي آن بطور كامل مورد مطالعه قرار گرفته و تاثير عوامل مذكور در كاهش آب درياچه بررسي شده است و در نهايت مهمترين اثر خشك شدن درياچه كه عبارت از كوير زايي در منطقه مي باشد، مورد مطالعه قرار گرفته تا با استفاده از اين اطلاعات و انجام مطالعات دقيق تر پيرامون پروژه هاي در حال انجام بنحوي كه بيشترين سازگاري را با وضعيت اكولوژيكي منطقه داشته باشد، گامي موثر جهت حفظ اين سرمايه ملي و جهاني، برداشته شود .

درياچه اروميه، آرتميا، افزايش شوري، ارزيابي زيست محيطي، كويرزايي