بررسي پيش نشانگرهاي لرزه اي، مطالعه موردي زلزله بم  Fulltext 

[ مهدي زارع ] - دانشيار زلزله شناسي مهندسي و سرپرست مركز ملي پيش بيني زلزله، پژوهشگاه بين المللي زلزله شناسي و مهندسي زلزله

خلاصه مقاله:

درمقاله حاضر بر اساس رخداد سه پيش نشانگر لرزه اي مهم قبل از رخداد زلزله 5 دي ماه 1382 بم، تلاش مي شود تا توالي رخداد اين پيش نشانگرها، لرزه اصلي و پس لرزه ها مورد بررسي مجدد واقع شود . در ساعت هاي 10 و 10:30 شب قبل از رخداد زلزله و همچنين ساعت 4:40 بامداد و حدود 45 دقيقه قبل از رخداد لرزه اصلي سه زلزله با بزرگاي كم در شهر بم احسا س شد . سپس لرزه اصلي در ساعت 5:26 بامداد 82/10/5 بم با بزرگاي 6/5 و همچنين رخداد حدود 2 سال پس لرزه و زلزله هاي بابزرگاي كم تا
متوسط و به صورت فوج گونه رخ دادند . در مقاله حاضر تلاش مي شود تا مشخص گردد كه ايا امكان پيش بيني زلزله اصلي بم وجود داشته است يا خير؟ ضمنا تلاش مي شود تا بر مبناي همين الگوي پيش نشانگري در مكĤن هاي ديگر در ناحيه لوت در ايران امكان پيش بيني زلزله بررسي شود .
امروزه مشخص شده است كه شناخت . شاخص هاي زمين شناختي و ژئوفيزيكي و تلاش براي شناخت حالت هاي بحراني (Critical Condition) . مي تواند به پيش بيني احتمال رخداد زلزله و خطرهاي طبيعي بيانجامد پيش بيني زلزله محصول فعاليت هايي است كه در تخصص زلزله شناسي صورت مي گيرد و هدف از آن پيش آگاهي و اطلاع رساني از مكان، بزرگا و زمان ( به صورت دقيق و يا به احتمال ) رخداد زلزله در آينده همچنين پيش يابي احتمال رخداد خطر زلزله ( شتاب، شدت، سرعت طيفي، شدت دستگاهي ) در بازه هاي زماني كوتاه مدت است . هدف پيش بيني زلزله براساس اطلاعات كسب شده در مناطق مختلف لرزه خيز در جهان، برآورد قطعي رخداد ( به ويژه در كشورهاي شرقي نظير چين و روسيه ) و يا برآورد احتمالي ( در كشورهاي غرب صنعتي ) بوده است . در ايران و در پي زلزله بم كه رخداد پيش لرزه ها موجب پيش آگاهي مردم بود ولي مسئولان محلي و همچنين مقامات كشور امكان برآورد رخداد زلزله اي مهم و اطلاع رساني را نداشتند ( و حتي نمي توانستند تائيد كنند كه لرزش هاي حاصله درواقع زلزل ه هايي هستند كه در همان پهنه گسله در حال رخداد است ) ، و سپس وقوع زلزله بزرگ بم كه با بيش از 30000 كشته همراه بود، فشاري زيادي از سوي مردم بم به مسئولان وارد آمد و همين موضوع انگيزه مهمي براي پرداختن جاري به امر پيش بيني زلزله و تشويق مؤسسات پژوهشي و دانشگاه به راه اندازي واحدهاي مربوط به پيش بيني زلزله و سرمايه گذاري در اين موضوع شد .