پيشنهاد تغيير به روش مهندسي ارزش الگوي برد - برد مشاركت پيمانكاران در ارتقاي پروژه هاي عمراني توسعه شهري  Fulltext 

[ كامران امامي ] - دكتراي عمران دانشگاه صنعتي شريف
[ امين سارنگ ] - كانديداي دكتري عمران دانشگاه صنعتي شريف

خلاصه مقاله:

در سال ۳۶۹۱ اداره تنظيم تداركات نيروهاي مسلح آمريكا مقرر كرد كه پاداش هاي مادي مربوط به مهندسي ارزش در قراردادها منظور گردد، بدين ترتيب پروسه پيشنهادهاي پيمانكاران و مشاوران، معروف به پشينهادهاي پيمانكاران و مشاوران، معروف Value Engineering Change Proposals VECP) تعريف گرديد . همچنين سازمان عمران آمريكا از سال 1966 قوانين انگيزشي پيمانكاران را به كار گرفت . پس از اين سالها در ايجاد قوانين انگيزشي رشد قابل توجهي در اين كشور صورت پذيرفت مطالعه آمار در ايالات متحده نشان مي دهد كه تاكنون در وزارت خانه هاي مختلف اين كشور ميلياردها دلار صرفه جويي در اثر ارائه پيشنهاد تغيير ايجاد گرديده است . در اين ميان وزارت دفاع مقام اول و وزارت راه و ترابري مقام دوم را به خود اختصاص داده اند . در ايران نيز بحث مهندسي ارزش از سال 1379 با ابلاغ دستورالعمل ارجاع كار و انعقاد قرارداد با واحدهاي خدمات مهندسي ارزش رشد فزاينده اي يافته است و در سال ۳۸۳۱ نيز ابلاغ دستورالعمل تهيه، ارائه و بررسي پيشنهادهاي تغيير با نگاه مهندسي ارزش « و » تهيه و ارسال گزارش سالانه پيشنهادهاي تغيير، با نگاه مهندسي ارزش « از طرف سازمان مديريت منابع و برنامه ريزي كشور ابلاغ گشته است كه تاكنون اثرات اين آيين نامه در مرحله اجرا و استقبال پيمانكاران ارزيابي نشده است . از ديدگاه سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور، آن گونه كه در دستورالعمل مربوطه آمده است » پيشنهاد تغيير با نگاه مه ندسي ارزش « عبارت است از » پيشنهادي كه در مدت پيمان از جانب پيمانكار و به منظور كاهش هزينه هاي اجرا، بهره برداري و نگهداري، ارتقاي كارآيي و يا ساير منافع كارفرما ارايه مي گردد و در عين حال، انجام كارها بايد با كيفيتي بهتر و يا طبق پيمان صورت پذيرد در پيشنها د تغيير با نگاه مهندسي ارزش ديده شده كه پيمانكار با استفاده از الگوي مهندسي ارزش ايده هاي خلاقانه خود را براي بهبود طرح در حال اجرا مطرح نمايد و در صورت تاييد و مميزي دقيق توسط مشاور و نهايتا كارفرما، طبق قانون ايران حدود 25 تا45 درصد و طبق قانون آمريكا حداقل50 درصد از صرفه جويي هاي آني ايده به پيمانكار به عنوان پاداش اهداء گردد . بديهي است اين نگرش كاملا برد - برد مهندسي؛ ضمن تسريع در اجراي طرح و ارتقا كيفي آن، منافع فراواني را تقديم هر دو مجموع كارفرما و پيمانكاري مي نمايد، ضمن آنكه مشاوران نيز از اين فرايند بي بهره نخواهند بود . از طرفي با توجه به تعدد بسيار بالاي پروژه هاي اجرايي در حوزه حمل و نقل و عمراني در چارچوب توسعه شهري بخصوص شهرهاي بزرگي چون تهران، استفاده از اين رويكرد جديد ضمن بالابردن توان پيمانكاران باعث تسريع و بهبود كيفي طرح هاي مهم توسعه شهري مي گردد مقاله حاضر ضمن تعريف جامع دو محور مهم مهندسي ارزش و پيشنهاد تغيير با نگاه مهندسي ارزش، با ذكر تاريخچه و تحليل آمار مربوط به صرفه جويي ناشي از پيشنهاد تغيير در كشور آمريكا، به عنوان پيشرو در اين زمينه، به بررسي مطالعات موردي اين روش در پروژ ه هاي عمراني و ديگر عرصه هاي مهندسي مهم مي پردازد . در ادامه با ذكر بخش هايي از دستورالعمل 290سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور پيرامون پياده سازي پيشنهاد تغيير با روش مهندسي ارزش، تحليل عميق نقاط قوت و ضعف اين آيين نامه صورت مي پذيرد . در پايان با بررسي چا لشها و فرصتهاي كاربرد قوانين انگيزشي پيمانكاران در ايران، چشم اندازهاي پيش رو در اين زمينه در كشور و لزوم بررسي جامع تر قوانين انگيزشي مهندسي ارزش در ارتقا و
فراگيري اين تكنيك اثربخش در ايران تحليل ميگردد

پيشنهاد تغيير، مهندسي ارزش، پيمان كار، توسعه شهري، صرفه جويي هزينه