كاربرد GIS و RS در تحليل سيلاب رودخانه هاي دز و كارون  Fulltext 

[ محمدرضا نيك فال ] - كارشناس منابع آب، شركت مهندسي مشاور مهاب قدس، تهران
[ الهام افتخار جوادي ] - كارشناس منابع آب، شركت مهندسي مشاور مهاب قدس، تهران
[ محمدرضا باقري راهدانه ] - كارشناس منابع آب، شركت مهندسي مشاور مهاب قدس، تهران

خلاصه مقاله:

شكوفايي اقتصادي و اجتماعي در استانهاي جنوب غربي كشور، ارتباطي تنگاتنگ با توسعه منابع آب حوضه هاي آبريز دز و كارون دارد و احداث سدهاي زنجيره اي و طرحهاي انتقال در اين حوضه ها با توجه به پتانسيل موجود، دليلي بر اين مدعاست. با افزايش پيچيدگي در سيستم رودخانه هاي دز و كارون، توسعه روزافزون مناطق كشاورزي و قطبهاي صنعتي و شهري در مجاورت رودخانه ها، كنترل سيلاب با استفاده از مخازن موجود و آينده در كنار بهره برداري بهينه از حجم سيلابها حائز اهميت است. بدين منظور تحليل هيدروليكي رودخانه و مناطق آبگرفتگي در اثر سيلابهاي با دوره هاي بازگشت مختلف براي برآورد خسارت سيلاب، اثر قابل ملاحظه اي بر تعيين حجم كنترل سيل و بهره برداري بهينه از مخازن بالادست دارد.در اين مطالعات از دانش GIS و RS براي افزايش دقت داده هاي ورودي و مفروضات مدلسازي، تحليل نتايج مدل و توليد نقشه هاي پهنه بندي سيلاب استفاده شده است. بدين منظور با استفاده از تكنيك GIS اقدام به افزايش دقت در محاسبات هيدروليك رودخانه و گسترش مقاطع عرضي با استفاده از نقشه هاي رقومي از محدوده رودخانه به مناطق سيلابدشت گرديده كه اين مهم تاثير بسزايي در افزايش كارايي مدل در مناطق كم شيب دشت خوزستان داشته است. همچنين با ابزار Hec-GeoRAS اقدام به بررسي نتايج مدل و پهنه بندي سيلاب در محيط GIS شده است. در بخش ديگري از اين مطالعات با استفاده از عكس ماهواره اي منطقه كه در شرايط سيلابي تهيه شده، ابتدا اقدام به تدقيق شرايط آبگرفتگي در بخشهاي مختلف سيلابدشت جهت اعمال در مدل هيدروليكي و سپس تحليل نتايج مدل هيدروليكي و مقايسه مناطق آبگرفتگي حاصل از مدل و واقعيت سيلاب گرديد. از نتايج اين مطالعات در تحليل اقتصادي خسارت سيلاب و محاسبه خسارت مورد انتظار در مناطق سيلابخيز دشت خوزستان استفاده شده است.

پهنه بندي سيلاب، مدل هيدروليكي، TIN، GIS، RS