[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

كاربرد سيستم اطلاعات جغرافيايي G.I.S در ارزيابي فرسايش حوزه ها ( مطالعه موردي : حوزه آبخيز سد شهيد يعقوبي )  Fulltext 

[ بهرام محمدي گلرنگ ] - عضو هيات علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي خراسان - مشهد
[ محمد كاظمي ] - عضو هيات علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي خراسان
[ مژگان مشايخي ] - كارشناس ارشد پژوهشي

خلاصه مقاله:

فرسايش در حوزه هاي آبريز سبب از بين رفتن قشر سطحي خاك وكاهش اراضي مزروعي مي گردد . رسوبات ناشي از حوزه هاي آبريز فرسايشً معمولاپس از بارندگي ها به رودخانه رسيده و با رسوبات ناشي از فرسايش ديواره بستر رودخانه همراه مي شوند . اين رسوبات تاسيسات آبي احتمالي در مسير رودخانه را تحت تاثير قرار داده و عمر مفيد مخازن را به مخاطره مي اندازد . مقدار توليد رسوب بستگي به عوامل متعددي از قبيل سطح حوزه آبريز،پوشش گياهي،زمين شناسي،توزيع زماني و مكاني بارندگي و شدت و مدت آن دارد . مكانيزم حمل رسوبات توليد شده توسط
رودخانه نيز در مقدار رسوبگذاري در مخازن موثر مي باشد . روشها و مدل هاي مختلفي براي ارزيابي و تهيه نقشه فرسايش وجود دارد،استفاده از مدل هاي فرسايش نياز به اطلاعات دقيق در حوزه مورد مطالعه دارد . مشخص نمودن درجه فرسايش پذيري در حوزه و نمايش آن بصورت نقشه در محيط GIS در مديريت بهينه از منابع آب و خاك در حوزه موثر مي باشد .
بًراي ارزيابي فرسايش در حوزه هاي آبريز معمولااز رًوابط تجربي استفاده مي گردد اين روابط معمولابصورت الگوريتمي از عوامل فرسايش هستند كه توسط روشهاي همبستگي از داده هاي تجربي بدست مي آيند . با توجه به اهميت مطالعات رسوب درحوزه سد مخزني شهيد يعقوبي واقع در شهرستان تربت حيدريه استان خراسان رضوي،مبادرت به ارزيابي عمليات آبخيزداري اجرا شده در حوزه و بررسي تغييرات رسوب گذاري طي سالهاي اجراي طرح آبخيزداري نموديم .
در اين ارزيابي در ابتدا كليه طرحهاي آبخيزداري اجرا شده در حوزه جمع آوري گرديد،سپس با توجه به پيش بيني ميزان رسوب در حوزه سد،كه توسط مديريت آبخيزداري برآورد گرديده است نسبت به بررسي ميزان رسوب در حوزه توسط روشهاي تجربي اقدام نموديم . و با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي ) ) G.I.S نقشه فرسايش حوزه ترسيم و بر اين اساس حوزه فوق به مناطق با فرسايش شديد،متوسط و عادي تقسيم بندي شده كه اين كار در تعيين نوع اقدامات اجرايي پيشنهادي در حوزه،نحوه مديريت در زير حوزه ها و در برنامه ريزي هاي شهري و روستايي بسيار حائز اهميت مي باشد . در اصل مقاله به نحوه تهيه نقشه فرسايش حوزه در سيستم اطلاعات جغرافيايي و كاربرد آن در حوزه سد شهيد يعقوبي خواهيم پرداخت

فرسايش ، ارزيابي حوزه آبخيز ، GIS