نقش داده كاوي GIS در مديريت بحران  Fulltext 

[ اميرحسين شكوهي ] - دانشكده مهندسي كامپيوتر دانشگاه علم و صنعت ايران
[ بهروز مينايي ] - عضو هيات علمي دانشكده مهندسي كامپيوتر دانشگاه علم و صنعت ايران

خلاصه مقاله:

روش سنتي تبديل داده ها به دانش، متكي به تجزيه، تحليل و تفسير دستي است. اين تجزيه و تحليلهاي دستي مجموعه هاي داده اي بسيار كند، گران و موضوعي است. در حقيقت با رشد نمائي حجم داد ه ها، اين نوع تجزيه و تحليل ها در بسياري از حوزه ها، غير عملي مي گردد. در حالي كه ارزش واقعي چنين داده هايي در توانايي استخراج گزارشهاي مفيد و شناسايي رونده رويدادهاي جالب است . پشتيباني از تصميم گييها و سياستها بر مبناي تجزيه ، تحليل ها و استدلاليهاي آماري و كشف داده ها به منظور دستيابي به اهداف عملياتي و اجرايي مي باشد. سيستمهاي كشف دانش، اين امكان را به كاربر مي دهند كه بتواند انبوه داده هاي جمع آوري شده را تفسير كنند و دانش نهفته در آن را استخراج نمايند. كاوش داده ها را مي توان بر روي بانكهاي اطلاعاتي مختلفي انجام داد. يكي از اين بانكها بانكهاي اطلاعاتي فضايي است.
داده كاوي و كاوش داده ها روي داده هايي كه داراي يك يا چند ويژگي مكاني، فضايي و يا جغرافيايي باشند داده كاوي فضايي ناميده ميشود و خروجي آن دانش و معرفتي است كه داراي خصوصيات فضايي جغرافيايي ، مانند مكان، جهت، فاصله، شكل هندسي و مانند آن باشد.
سيستمهاي اطلاعات جغرافيايي به طور عموم براي ذخيره و بازيابي داده هاي جغرافيايي به كار مي رود. اين سيستمها توانايي شاخص دهي اطلاعات جغرافيايي و پرس و جوهاي مكاني را دارا هستند. داده ها ي موجود در در سيستمهاي اطلاعات جغرافيايي به دو دسته تقسيم مي شوند: داده هاي مكاني و داده هاي توصيفي. داده هاي مكاني داده هايي هستند كه به نحوي با موقعيت جغرافيايي و مكاني اشيا موجود درسيستم مرتبطند و داده هاي توصيفي كه ساير خصوصيات اين اشيا را بيان ميكنند.
در سيستمهاي اطلاعات جغرافيايي باتوجه به حجم بالاي اطلاعات، نياز به كشف و استخراج داشن بسيار نمود پيدا ميكند. پايگاه داده موجود در سيستم اطلاعات جغرافيايي مورد بررسي مبتني بر داده هاي شبكه حمل و نقل است. اين داده ها كه به صورت روزانه از وضعيت جاده ها و خيابانهاي محدوده شهري دريافت مي شود شامل موقعيت جغرافيايي، وضعيت مسير، نام محور، متوسط ترافيك و ... است. در اين سيستم بخشي از اطلاعات مانند موقعيت و نام مسيرها از لحاظ زمين ثابت بوده و ساير اطلاعات همچون وضعيت مسير متوسط ترافيك روزانه در دوره هاي زماني مختلف به روز مي شود.
امروزه در مديريت بحران سوانح به خصوص در شهرهاي بزرگ و پر ترافيك ايجاب مي نمايد دسترسي به اطلاعات و داده ها توسط مديران امداد رساني و مركز كنترل امدادرساني آسان تر و سريعتر صورت بگيرد. اتفاقات غير مترقبه مثل زلزله، سيل، آتش سوزي هاي مهيب و ... هميشه به پراكندگي بيشتر مي انجامد لذا ضرورت داشتن مجموعه اطلاعات دقيق از مناطق مختل داخل شهري و برون شهري آن هم در اسرع وقت يك ضرورت است كه ما سعي كرده ايم در اين مقاله با استفاده از اطلاعات مجود در بانكها و سيستمهاي اطلاعات جغرافيايي همچون نواحي پر ترافيك، نقاط حادثه ديده، محل استقرار نيروهاي امدادي و استفاده از روشهاي و الگوريتمهاي داده كاوي روش دسترسي به بهترين مسيرها در كنترل بحران را ارائه نماييم.
اميدواريم دانش استخراج شده از اين فرايند كاربردي بتواند راهكاري مناسب در تصميم گيريهاي مختلف مديران و علاقمندان قرار دهد.