[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

نقش پخش سيلاب كاسكين دركاهش روند توسعه شنزارهاي غرب ايرانشهر  Fulltext 

[ حميد حسيني مرندي ] - مربي پژوهشي مركز تحقيقات منابع طبيعي و امور دام سيستان و بلوچستان

خلاصه مقاله:

هدف اين تحقيق ، رسوب شناسي مخروط افكنه كاسكين بعنوان بستر اجراي طرح پخش سيلاب (آبخوانداري) وبررسي ارتباط اين مخروط افكنه با مساه بادي هاي و تپه هاي ماسه اي شمال بمپور (منطقه غرب ايرانشهر)، در استان سيستان و بلوچستان ، به لحاظ منشاء ماسه بادي ها مي باشد. روش هاي مطالعه، شامل تجزيه و تحليل اطلاعات مربوط به باد، دانه بندي (گرانولومتري) ، كاني شناسي و شكل شناسي (مرفوسكوپي) دانه هاي رسوب مي باشد. اطلاعات اوليه نشان داد كه مخروط افكنه كاسكين در جهت باد غالب منطقه قرار مي گيرد. بنابراين سطح اين مخروط افكنه ، اراضي همجوار و تپه هاي ماسه اي پايين دست، بعنوان محل هاي نمونه برداري انتخاب و تعداد 22 نمونه 4 كيلوگرمي از رسوبات بادي و خاك سطحي (عمق cm5-0) تهيه شد. دانه بندي رسوب و خاك با روش ASTM انجام و با استفاده از منحني دانه بندي،قطر ميانه، جورشدگي و كج شدگي منحني تعيين شد. كاني شناسي و شكل شناسي دانه ها با استفاده از ميكروسكوپ دو چشمي صورت گرفت. اطلاعات محلي مرتبط با بادهاي منطقه نيز با روش مصاحبه و تكميل پرسشنامه به دست آمد نتايج نشان داد كه 55/76 و 44/16 درصد دانه هاي رسوبات بادي بترتيب در كلاس هاي زاويه دار و گرد شده قرار مي گيرند كه از اين درصدها، 2/87 درصد مربوط به كلاس خوب گرد شده و 12/26 درصد نيز مربوط به كلاس خيلي زاويه دار و خوب گرد شده قرار دارند. كاني شناسي نمونه ها حضور كواترتز، فدلسپاتها، ميكاي ورقه اي، گچ، كانيهاي تيره و خرده شنگ را بترتيب 48/8، 20/40، 8/0، 25/13 درصد در رسوبات بادي و 35، 9/87، 1/87، 1، 13/37 و 38/87 درصد در نمونه هاي خاك سطحي نشان داد. داده هاي بادسنجي نيز، جهت باد غالب، شمال غرب (NW) و با زاويه 315 درجه نسبت به شمال مي باشد. نتايج نشان مي دهد كه دانه هاي ماسه موجود در محل تپه هاي غرب ايرانشهر (شمال بمپور) از فواصل نزديكي حمل شده اند. بنابراين غالبا محل برداشت دانه هاي ماسه در نواحي عمومي شمال تا شمال غربي محل نهشت رسوبات بادي قرار دارند. مخروط افكنه كاسكين نيز در اين موقعيت قرار مي گيرد. پخش رسوبات ريزدانه بر روي بستر درشت دانه مخلوط افكنه كاسكين و همچنين افزايش پوشش گياهي كه در اثر اجراي طرح آبخوان داري پديد مي آيد، در كاهش حركت دانه هاي ماسه نقش موثري خواهند داشت. اين نقش در حال حاضر به دليل پنج سال خشكسالي و نبود سيل گيري، نمي توان كمي نمود. همچنين نتايج تا حدي نشان مي دهند كه اگر طرح در نقاط پايين دست اجرا و يا توسعه داده شود اثرات آن در ارتباط با كاهش حركت دانه هايماسه به مراتب بيشترخواهد شد.