آثار زيست محيطي برداشت بي رويه از معادن شن وماسه

[ رضوان جواراني ] - پژوهشكده تعليم وتربيت كرمان ، بخش علوم زمين
[ مهلا عليزاده ] - پژوهشكده تعليم وتربيت كرمان ، بخش علوم زمين
[ زينب ميرزايي ] - پژوهشكده تعليم وتربيت كرمان ، بخش علوم زمين

خلاصه مقاله:

رودخانه به عنوان زيستگاه آبهاي روان، داراي مشابهت با اكوسيستمهاي خشكي مي باشد. عوامل زنده و غير زنده موجود در يك رودخانه در اثر ارتباط بين آنها، اجتماعات زيستي وابسته به يكديگر را تشكيل مي دهند. رودخانه ها مثل هراكوسيستم ديگر داراي زنجيره غذايي بوده، كه در آن توليد كنندگان اوليه، مصرف كنندگان نخستين و ثانويه و در نهايت تجزيه كنندگان در ارتباط تنگاتنگ با يكديگر مي باشند. تغيير در هر يك از عوامل ياد شده مي تواند، ساير شرايط را تحت تاثير قرار دهد. برداشت شن و ماسه از بستر رودخانه ها يكي از عوامل تغيير دهنده در زنجيرهٴ بهم پيوستهٴ اكوسيستم رودخانه ها است. كدورت ناشي از اين امر برحيات گياهان آبزي ،ماهيان و پرندگان كنار آب و در نهايت بي مهرگان،اثرات سويي خواهد گذاشت. كاهش ميزان نفوذ نور و بخصوص تابشهاي طيف آبي نور شديد، به فرآيند فتوستنز در آب آسيب مي رساند. گياهان در اثر آلودگي ناشي از ماسه گذاري پيرامونشان و مملو بودن آب از مواد معلق صدمات زيادي مي بينند، تبادل گازي آنها مختل شده و افت شديدي در فتو سنتز بروز مي كند. با بررسي چند معدن شن و ماسه در مسير رودخانه، نتايج حاصل از آن بيان شده و راهبردهايي براي حل اين مشكل ارائه گرديده است