كاربرد GIS در مديريت بحران مطالعه موردي بر قابليت استفاده از GIS در مديريت بحران منطقه عسلويه  Fulltext 

[ علي اصغر آل شيخ ] - استاد يار گروه مهندسي GIS، دانشگاه صنعتي خواجه نصير طوسي
[ سولماز توتونچيان ] - دانشجوي دكتري مديريت محيط زيست، واحد علوم تحقيقات دانشگاه آزاد اسلامي

خلاصه مقاله:

منطقه عسلويه تلفيقي از مناطق مسكوني (از جمله مناطق روستايي و كمپ هاي مسكوني اسكان كاركنان شاغل در منطقه)، صنعتي (صنايع پالايشگاهي و پتروشيمي) و سايتهاي ساخت و ساز صنايع پالايشگاهي و پتروشيمي مي باشد. اين منطقه با توجه به ماهيت نوع صنعت استقرار يافته و فعاليت هاي ساخت و ساز موجود در آن مستعد بروز اتفاقات و حوادث و سوانح بيشماري مي باشد. شناسايي مخاطراتي كه در اين منطقه وجود دارد و به عنوان تهديدي براي منطقه بشمار مي رود و شناسايي مناطقي كه بيشترين احتمال بروز حوادث و مخاطرات در آنجا است، بسيار حائز اهميت مي باشد. زيرا در اين صورت مي توان براي جلوگيري از بروز حوادثي كه مي تواند خسارتهاي بيشماري را در بر گيرد، برنامه ريزي نمود و برنامه هاي واكنش در شرايط اضطراري را از قبل آماده نمود. تجربه نشان داده است كه برنامه هاي از قبل پيش بيني شده و پروسه هاي آزمايش شده براي مقابله با چنين اتفاقاتي مي تواند بطور قابل توجهي در جلوگيري از تلفات جاني و كاهش خسارت به اموال و صنايع و محيط زيست موثر باشد. بر همين اساس استفاده از سيستم هايي نظير سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) در شناسايي نقاط بحران مي تواند بسيار موثر باشد GIS تركيبي از داده هاي زمين مرجع، سخت افزار كامپيوتر، نرم افزار مورد استفاده و كاربر توانمندي است كه بتواند با بكارگيري داده ها بهمراه فناوري فوق به تحليل مسائل بپردازد. كاربرد GIS عموماَ شامل ذخيره سازي و تجزيه و تحليل جامع اطلاعات بر پايه اطلاعات مكاني مي باشد. با توجه به توانايي هاي GIS در تركيب كردن داده، هاي زمين مرجع و نيز با توجه به امكان انجام آناليزهاي پيچيده مربوط به داده هاي مكاني و غير مكاني GIS به عنوان بهترين وسيله در تعيين مناطقي كه بيشترين احتمال بروز بحران در آنها وجود دارد شناخته مي شود. در اين مقاله سعي گرديده است در ابتدا مخاطرات زيست محيطي كه در اين منطقه وجود دارد و به عنوان تهديد جدي براي اقتصاد منطقه و سرمايه گذاري انجام شده در اين منطقه محسوب مي گردد، شناسايي شود. سپس با توجه به نقشه هاي منطقه، مناطق خطر نمايش داده شده و سرانجام مناطقي كه ريسك مخاطرات در آنجا بالا است شناسايي گردند.

ارزيابي مخاطرات، ريسك، سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) ، مديريت بحران