[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

مسائل كانالهاي آبياري در ايران از ديدگاه طراحي، ساخت، بهره برداري و نگهداري  Fulltext 

[ حسن رحيمي ] - فوق دكتراي مهندسي عمران (تكنولوژي بتن) دانشگاه ملبورن استراليا، استاد پايه 23 دانشگاه

خلاصه مقاله:

از زمان آغاز ساخت تاسيسات مهم و مدرن آبياري در ايران بيشتر از نيم قرن مي گذرد و طي اين مدت از طريق احداث تعداد قابل توجهي شبكه هاي مدرن آبياري و زهكشي، هزاران كيلومتر كانال در دشت هاي مختلف اين سرزمين ساخته شده است. بررسي هاي صحرائي بعمل آمده نشان داده كه متاسفانه عليرغم طراحي و احداث شبكه هاي مذكور توسط مهندسين مشاور و پيمانكاران مجرب، بسياري از كانالها به دلايل مختلفي كه هدف اين مقاله بررسي آنها مي باشد دچار خسارات جزئي و يا كلي گرديده است و صدمات اقتصادي زيادي را موجب شده اند. بر اساس نتايج بررسي هاي بعمل آمده علل خسارات ايجاد شده در كامالهاي آبياري عموما ناشي از عدم دقت و رعايت ضوابط علمي در طراحي، ساخت، بهره برداري و نگهداري بوده و به ويژه از كانالها، مسائل فني و اقتصادي زيادي را در اين ارتباط ايجاد نموده است. موقعيت جغرافيايي، شرايط اقليمي و زمين شناسي خاص كشور نيز موجب استقرار خاكهاي مشكل آفرين در بسياري از مناطق ايران گرديده كه عدم توجه به اين امر نيز در موارد متعددي موجب ايجاد خسارت در كانالهاي آبياري گرديده است.
بر اساس يك طبقه بندي عمومي عوامل ايجاد خسارت در كانالهاي آبياري ايران را مي توان در پنج گروه اصلي به شرح زير تقسيم نمود:
- مسائل مرتبط با طراحي
- مسائل مرتبط با شرايط ژئوتكنيكي بستر
- مسائل مرتبط با اجرا
- مسائل مرتبط با بهره برداري و نگهداري
- مسائل اجتماعي
همانطور كه اشاره شد هر يك از مسائل فوق يا تركيبي از آنها تاكنون موجب ايجاد صدها ميليون ريال خسارت گرديده است. هدف اين مقاله بررسي تفصيلي اين عوامل و ارائه شيوه هاي مناسب براي جلوگيري يا كاهش اين خسارت مي باشد.