[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

اقدامات اخير براي خصوصي و رقابتي نمودن مديريت بهره برداري و نگهداري شبكه هاي آبياري و زهكشي  Fulltext 

[ احمد پورزند ] - فوق ليسانس مديريت از موسسه تحقيقات و آموزش مديريت مهرشهر كرج / مدير بخش بهره برداري امور آبياري و زهكشي شركت مهاب قدس

خلاصه مقاله:

استفاده از همكاري مردم در امور كشاورزي و آبياري از دهه 1340 همواره مورد توجه و تاكيد دولت بوده است. ساختارهايي همچون تعاونيهاي روستايي، شركتهاي سهامي زراعي، تعاونيهاي توليد كشاورزي و غيره كه عموما با الگوبرداري از ساير مناطق دنيا توسط دولت بنا شد، مبين عزم حكومت براي درگير نمودن مردم در طرح هاي توسعه كشاورزي و آبياري بوده است.
دهه 1340 را مي توان منشاء دگرگونيهاي بزرگي در كشاورزي كشور دانست. اصلاحات ارضي كه در اوايل اين دهه آغازشد، ساختارهاي اجتماعي و مناسبات اقتصادي روستاهاي كشور را كه در قالب سازمانهاي سنتي شكل گرفته بود، دگرگون ساخته و پايه هاي كشاورزي سنتي را لرزاند. از سوي ديگر سرمايه گذاريهاي عظيم دولت درمناطق مستعد كشاورزي كه در قالب ساخت سدهاي بزرگ و شبكه هاي آبياري و زهكشي وسيع به انجام رسيد، عملا چهره كشاورزي كشور را تغيير داد.
عوامل مهمي همچون بر هم ريختن ساختارها ونهادهاي سنتي اجتماعي و اقتصادي روستاها و كاربرد تكنولوژي مدرن در آبياري (كه تخصصهاي جديدي را طلب ميكرد) و موفقيت كم طرح هاي جلب مشاركت مردم در بهره گيري از امكانات جديد، موجب شد كه روز به روز نقش دولت در مديريت مصرف آب كشاورزي افزايش يافته و متقابلا مردم مشاركت محدودتري در فرآيند توليد كشاورزي و اداره تاسيسات آبياري جديد، عهده دار شوند.
طولي نكشيد كه عوارض ناشي از اين استراتژي دولت به شكل بازدهي پايين آبياري در شبكه ها، عدم توانايي در تامين هزينه ها، استهلاك زودرس تاسيسات، خرد شدن اراضي كشاورزي و نارضايتي مصرف كنندگان آب شبكه ها و غيره ظاهر شد. بخصوص بروز انقلاب اسلامي كه با كمرنگ شدن نقش دولت در اداره امور كشاورزي مناطق همراه بود، اين عوارض را تشديد نمود.
چند سالي پس از انقلاب اسلامي مجددا سياستهاي جلب مشاركت مردم در اداره تاسيسات آبياري در قالب برنامه هاي پنج ساله شكل گرفت.