نگرش نوين به ايمني  Fulltext 

[ كامران سپانلو ] -

خلاصه مقاله:

تاسيسات صنعتي بزرگ و نيز سيستم هاي تكنولوژيك بايستي به گونه اي طراحي، ساخته و بهره برداري شوند كه تا حد امكان مردم، كاركنان محيط زيست و نسل هاي آينده از پي آمدهاي نامطلوب وقوع حوادث در آنها در امان بمانند. وقوع حوادث ناگوار نظير افنجار در كارخانجات شيميايي بوپال در هند، انفجار نيروگاه هسته اي چرنوبيل در اوكراين، و انفجار سفاين فضايي چلنجر و كلمبيا در امريكا هر يك تا مدتي افكار عمومي را دچار شوك و وحشت ساخت و مردم جهان را متوجه لزوم ارتقاء ايمني سيستم هاي تكنولوژيك كرد. ويژگي ايمني اين است كه هنگامي اهمتي آن آشكار مي شود كه سطح آن از حداثل قابل تحمل كمتر شده باشد و چنانچه فرايندهاي سنجش سطح ايمني و رفع ريشه هاي حوادث درست عمل نكنند وقوع حوادث قطعي است. وقوع پياپي حوادث ناگوار در تاسيسات صنعنتي بزرگ و سيستم هاي تكنولوژيك متخصصين ايمني را با دو سوال اساسي مواجه كرده است كه يا استانداردهاي ايمني و روش هاي رايج ارزيابي ايمني ناقص هستند ويا اجراي اين استانداردها و روش ها ناكارآمد است. تجديد نظر، اصلاح تغيير استانداردها و روش ها كه در مراجع تحقيقات ايمني انجام مي گيرد پاسخ به سوال اول است در خالي كه ارتقاء آموزش ، توجه به فرهنگ ايمني و افزايش فرآيندهاي كنترل مديريتي و نظارت قانوني در راستاي پاسخ به سوال دوم است. وقوع اين حوادث باعث شده است تا متخصصين ايمني به تدريج ديدگاه هاي سنتي ايمني كه بر محور تمركز و توجه بر افزايش قابليت اطمينان سخت افزاري بوده است را رها كرده و بتدريج نگرش جديدي نسبت به ايمني بدست مي آورند.
تعيين ميزان افزايش اتوماسيون، بكارگيري اصول فاكتورهاي انساني، تجزيه و تحليل عوامل سازماني، شناخت و يافتن راههاي ارتقاء فرهنگ ايمني، شناخت و سنجش چگونگي تعامل فرهنگ هاي سازماني موسسات مختلف كه در ايجاد يك تاسيسات صنعتي مشاركت دارند ازجمله مواردي هستند كه نگرش نوين به ايمني را رقم زده است. در اين ماله نتايج تحقيق نگارنده در زمينه تحول نگرش سنتي نسبت به ايمني ارائه مي گردد و در انتها الزامات يك مدل ارزيابي جامع ايمني مطرح مي شود.

ايمني ، ريسك ، تاسيسات صنعتي ، عوامل انساني و سازماني