ارزيابي سيستم و اصلاح طرح تغذيه مصنوعي فاروب - رومان  Fulltext 

[ عليرضا اسلامي ] - كارشناس ارشد مهندسي آب، پژوهشكده حفاظت خاك و آبخيزداري، تهران
[ علي اكبر عباسي ] - دكتراي عمران آب– مركزتحقيقات منابع طبيعي و كشاورزي - خراسان رضوي
[ حسين آثم ] - كارشناس مهندسين مشاور آساراب
[ امير كرجي ] - كارشناس مهندسين مشاور آساراب

خلاصه مقاله:

منطقة مورد مطالعه، طرح تغذية مصنوعي فاروب - رومان در شمال غربي شهر نيشابور از استان خراسان واقع در شمال شرق ايران م ي باشد. اين طرح ب همنظور انحراف جريان هاي سطحي مازاد بر دبي پايه و تغذية سفر ه هاي آب زيرزميني، حفاظ ت نواحي پايين دست رودخانه در برابر سيلاب، بهبود وضعيت منابع آب واستفادة مناسب تر از چاه هاي محدودة طرح به بهره برداري رسيد . اما در زمان كوتاهي پس از بهر ه برداري بر اثر وقوع سيلاب، بخش عمده اي از تأسيسات و سازه هاي سيستم، آسيب و تخريب گرديد . بنابراين با توجه به مشكلات و مسائل ايجاد شده
از جنبه هاي مختلف اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي عملكرد پروژه مورد بررسي كارشناسي قرارگرفت . در تهية طرح اصلاح و مرمت پروژه توجه اصلي معطوف به بازبيني مباني طراحي، اجراء، اصلاح، تعمير و حفاظت اجزاء تأسيسات و ابنية بتني بند ا نحرافي، دهانة آبگير، كانال انتقال و حوضچ ه هاي تغذيه مصنوعي گرديد . بر اساس ضوابط طراحي اوليه و عليرغم بعضي اشكالات فني در شرايط موجود، ايجاد تغييرات فاحش در اجزاء سيستم امكان پذير و مقرون به صرفه نبود . بنابراين به ناگزير با پذيرش شرايط حاكم بر طرح و اجتناب از صرف هزين ه هاي بسيار گزاف، سعي گرديد تا اولاً عملكرد سيستم تغذيه، ثانياً ابعاد خرابي هاي ناشي از سيلابهاي معدود به وقوع پيوسته آن هم به فاصلة زماني كوتاه پس از اتمام عمليات اجرايي، مورد بررسي قرارگيرد . همچنين راهكارهاي عملي، طرح بهينة اصلاحي و مرمت اجزا ئي كه قابليت اين كار را داشته به گونه اي ارائه شود تا امكان بهر ه برداري هرچه مطلوب تر و اقتصادي تر از تأسيسات را فراهم آورد . بدين منظور بازبيني مطالعات و كنترل مباني طراحي قبلي، بازديدهاي صحرايي، كنترل نقشه هاي اجرايي، ژئوتكنيك و مكانيك خاك، عمليات نقشه برداي و نيز آزمايش هاي نفوذپذيري از جمله بررسي هاي كارشناسي صورت گرفته م ي باشد. نتايج بدست آمده نشان داد كه عواملي چون نامناسب بودن موقعيت آبگيري و جايگاه بند انحرافي از نقطه نظر مهندسي رودخانه، عدم كنترل دبي ورودي به كانال انتقال، سريز و نفوذ جريان آب از ديوارة خاكريز استخرهاي تغذية مصنوعي از جمله علل تخريب تأسيسات و عملكرد نامناسب سيستم بوده اند. دراين خصوص بررسي هيدروليك جريان درمحل سازه ها در شرايط مختلف با استفاده از نرم افزارهاي جانبي، منجر به ارائة طرح هاي اصلاحي شامل تغيير ابعاد حوضچة آرامش، محدود نمودن دهانة آبگير و كنترل جريان عبوري، اصلاح ابعاد كانال انتقال اصلي و سرريز جانبي، احداث شي ب شكن دركانال بين حوضچ هها، تغيير وترميم رقوم تاج خاكري زها و نيز سرريزتخليه در انتهاي كانال برگشت شد.

بند انحرافي، تغذية مصنوعي، دهانة آبگير، حوضچة آرامش، سريز جانبي، شيب شكن.