[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

بررسي تابع صادرات پسته در ايران و ارائه راهبرد توسعه

[ منصور ملايي پور ] - معاون اقتصادي سازمان امور اقتصادي و دارائي خراسان رضوي و مدرس دانشگاه
[ مسعود نجف نجفي ] - عضو هيات علمي مركز آموزش عالي شهيد هاشمي نژاد

خلاصه مقاله:

پسته از جمله محصولات با ارزشي است كه در سال 1375، 7 درصد از كل صادرات غير نفتي، 60 درصد از محصولات كشاورزي و 68 درصد صادرات باغباني كشور را به خود اختصاص داده است. در همين سال صادرات پسته برابر با 171 هزار تن به ارزش 1062 ميليون دلار بوده كه نسبت به سال 1384 از نظر وزني 22 درصد و از نظر ارزش اقتصادي 26 درصد رشد داشته است. اين صادرات نسبت به سال 1383 ازنظر وزني 33 درصد و از نظر ارزش اقتصادي 100 درصد افزايش ناشن مي دهد.
در اين مقاله براي تخمين تابع صادرات پسته از تابع صادرات «مارين باند» با انجام تعديلاتي براي اقتصاد ايران استفاده گرديد. از آنجايي كه اقتصاد ايران اتكاي شديد به درآمدهاي حاصل از صادرات نفت دارد به طوري كه رابطه مستقيمي بين تقاضاي داخلي و درامد ارزي ناشي از صادرات نفت وجود دارد، بنابراين در اين مدل شوك هاي تقاضا به عنوان درآمد حاصل از فروش نفت در نظر گرفته شده است. در تابع صادرات «مارين باند» كشش قيمتي كالا با توجه به لگاريتمي بودن تابع مشحص مي باشد. از طرفي هرچه كشش قيمتي كالا بيشتر باشد قدرت بازار كمتر خواهد بود، يعني بازار رفتار رقابتي تر خواهد داشت. بنابراين مي توان نتيجه گرفت كه هرچه بازارهاي صادراتي ما از قدرت تمركز كمتري برخوردار باشند ميزان صادرات افزايش خواهد يافت. پس ساختار بازار را به عنوان يك متغير توضيحي در اين مدل وارد كرده و مي توان انتظار داشت با بزرگ شدن بازار (رقابتي شدن بازار) ميزان صادرات كالا افزايش يابد.
نتايج نشان مي دهد در اين مدل، ارتباط مستقيمي بين نرخ و ارز و ميزان صادرات وجود دارد كه نظريه ها نيز مويد همين مطلب مي باشد. ميزان صادرات نسبت به تغييرات نرخ ارزش از كشش پايين (e=0/016) برخوردار مي باشد. ميزان صادرات پسته نسبت به تغييرات قيمت هاي صادراتي داراي كشش پايين قيمتي (0/009) است، بنابراين افزايش قيمت هاي صادراتي موجب افزايش درصد كمتري در ميزان صادرات مي شود و از آنجا نيز مي توان نتيجه گرفت كه افزايش قيمت هاي صادراتي به علت كشش پايين موجب افزايش درآمد صادراتي ناشي از پسته نمي شود.
كشش بالا و مثبت بين ميزان صادرات پسته و شاخص هرفيندال بازار صادرات پسته ايران تاييد كننده اين مطلب است كه هرچه اختار بازار بزرگ تر (بازار رقابتي تر) باشد، ميزا ن صادرات پسته بيشتر و هرچه بازار داراي مشخصه هاي انحصار باشد ميزان صادرات كمتر خواهد بود. علاوه بر اين، كشش قيمتي پايين و ارتباط عكس آن با ساختار بازار مويد اين مساله است كه هرچه بازار صادراتي پسته ايران به سمت بازار رقابتي تر سوق داده شود، بايستي ميزان صادرات افزايش يابد.

پسته ، صادرات ، ايران ، راهبرد