قنات، نقش و پراكنش آن در آباداني استان كهگيلويه و بويراحمد  Fulltext 

[ اردشير شفيعي ] - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات منابع طبيعي و امور دام ياسوج

خلاصه مقاله:

استان كهگيلويه و بويراحمد آب وسعتي معادل يك درصد وسعت ايران در جنوب غربي كشور واقع گرديده است. از نظر آب و هوايي با توجه به شرايط توپوگرافي داراي دو نوع آب و هوا مي ابشد ك ه دو شهرستان گچساران و دهدشت دارا آب و هواي خشك و شهرستان بويراحمد به مركزيت ياسوج داراي آب وهواي سرد و مرطوب ميباشد.
قناتهاي حفر شده غالبا داراي قدمتي چند هزار ساله مي باشند كه بر اساس گفته مردم كهنسال منطقه و طبق گويش محلي به زمان «گبر» يا زمان پادشاهي جمشيد بر مي گردد. روشهاي احياء و نگهداري قنوات در زمانهاي گذشته بر اساس نظر بزرگ منطقه كه خان يا كدخدا يا ريش سفيد بود انجام مي گرفت و داراي نظم و نسقي خاص بوده است. تعداد قناتها در استان يكصد و چهارده حلقه مي باشد ك ه از اين تعداد 65 حلقه آن داير و قابل بهره برداري است و 49 حلقه آن باير يم باشد يعني در حقيقت از حيز انتفاع ساقط گرديده است.

قنات ، احياء ، نسق ، گويش