تحليلي بر تاريخچه رويكرد سيستمي ذخيره و انتقال در مديريت منابع آب منطقه طبس  Fulltext 

[ كامران امامي ] - شركت خدمات مهندسان مشاور كريت كارآ
[ امين سارنگ ] - شركت خدمات مهندسان مشاور كريت كارآ
[ فتانه عابدي ] - شركت خدمات مهندسان مشاور كريت كارآ
[ سنبل همتيان ] - شركت خدمات مهندسان مشاور كريت كارآ

خلاصه مقاله:

از 650 سال پيش مردم منطقه طبس با هدف تنازع بقا در اقدامي جسورانه، سيستمي جامع را براي مديريت منابع آب خود طراحي واجرا نمودند كه اكنون مي تواند به عنوان يك نمونه عالي تلاش خلاقانه بشر، الهام دهنده مهندسين آب در سراسر جهان باشد كه يكي ازمهمترين چالش هاي بشر در قرن بيست و يكم را در پيش رو دارند.
المان هاي اصلي سيستم يكپارچه مزبور در كوهستان هاي صعب العبور شمال غربي شهر طبس شامل بلندترين سد وزني – قوسي و مرحله اي دنيا به مدت 550 سال (تا ابتداي قرن بيستم) درمنطقه كرت با هدف ذخيره جريان فصلي رودخانه كريت، كانال تركيبي هدايت جريان تنظيمي از سد از طريق قنات و رو بازه تا ده كريت به طول 26 كيلومتر مي باشد. 50 سال بعد در منطقه شمال شرقي شهر طبس سد مهم ديگري احداق گرديد. سد عباسي بر روي طاق احداث شده و تا ساليان متمادي گمان همه بر آن بوده كه به دليل ترس از شكست سد وهمزماني ساخت آن باجنگ، پايين آن خالي گذاشته شده و تا ساليان متمادي گمان همه بر آن بوده كه به دليل ترس از شكست سدو همزماني ساخت آن با جنگ، پايين آن خالي گذاشته شده است درحالي كه اين موضوع به نحو بسيار هوشمندانه اي بكار گرفته شده است، درواقع كاركرد اصلي اين سد كاهش پيك سيلاب هاي رودخانه نهرين براي حفاظت ازشهر طبس مي باشد نكته مهم ديگري كه بايستي درموردسد عباسي به آن اشاره نمود، اين است كه اين سد به دليل عدم انباشت رسوبات به معناي واقعي كلمه يك توسعه پايدار محسوب ميشود و مي توان انتظار داشت اين سد صدها و هزاران سال سيلاب هاي رودخانه نهرين را كاهش دهد. يكي ديگر از اجزا مهم سيستم اصلي دراين بخش بزرگترين قنات منطقه است كه جريان تسكين يافته از سد عباسي را به كاسه طبس منتقل مي نمايد.
در اين مقاله ضمن اشاره به تجارت اصيل مديريت منابع آب در منطقه كويري طبس در قالب معرفي ويژگي هاي خلاقانه سيستم هاي كريت و عباسي كه برگرفته ازمطالعات تحقيقاتي و اكتشافي زميني و هوايي 5 ساله نويسندگان در
اين منطقه بوده، رويكرد سيستمي ذخيره و انتقال با استفاده از قنات بعنوان محور اصلي اين حلقه در منطقه تايخي طبس تشريح مي گردد.

كريت ، طبس ، قنات ، عباسي ، رويكرد سيستمي