نحوه مطالعه بازسازي و مرمت قنوات  Fulltext 

[ محسن براهيمي ] - معاونت آب و خاك وزارت جهاد سازندگي، دفتر توسعه منابع آب كشاورزي وبهينه سازي مصرف
[ محمدتقي اولادمشقيه ] - كارشناس آب و خاك وزارت جهاد كشاورزي
[ وحيدرضا صحت ] - دانشجوي كارشناسي ارشد آبياري و زهكشي، واحد علوم و تحقيقات دانشگاه آزاد اسلامي

خلاصه مقاله:

قنات به عنوان يك موهبت بجا مانده از نسل ايرانيان باستان و يكي از شاهكارهاي فن مهندسي آب در ايران بوده و هست. اين تكنيك بدون استفاده از انرژي آب را از زير زمين به سطح انتقال داده و موجب آباداتي در بسياري از نقاط ايران شده است. اهميت قنات در پاره اي از نقاط ايران همچون شهرستان بم به حدي است كه پس از وقوع زلزله دلخراش در آن منطقه و خسارت وارده بر قنوات، حفظ و حيات و پايداري باغات منطقه به شدت به خطر افتاد و خوشبختانه با اقدام سريع لايروبي قنوات، اين مشكل برطرف گرديد. معذلك در سالهاي اخير قنوات مورد بي مهري و كم لطفي قرار گرفته و با واگذاري مجوزهاي بي رويه حفر چاه در حريم قنوات تعداد زيادي از آنها به خشكي گرائيدند. از طرف ديگر تاكنون نزد عموم مردم و حتي كارشناسان اهل فن، قنات را كمتر يك سازه مهندسي دانسته و در مردمت و بازسازي آنها مطالعه وبررسي فني صورت نمي گيرد. در اين مقاله و تحليل سعي بر آن است كه تجربيات حاصله در چارچوب نحوه مطالعه بازسازي ومرمت قنوات ارائه شود. مراحل مختلف مطالعه قنات، شرح خدمات مورد نياز ، شرايط بالا دست قنات ، حريم قنات و پارامترهاي لازم كه مي بايست مطالعه و بررسي گردد، ارائه خواهد شد. اين موضوع درنهايت منجر به شناسنامه دار كردن قنوات نقشه وضعيت موجود قنوات و موارد فني آنها مي شود. در پايان، بطور خلاصه يكي از قنوات استان زنجان كه مورد مطالعه و بررسي اساسي قرار گرفته و در نهايت نقشه هاي اجرايي آن تهيه شده است به عنوان (Case study) مطرح خواهد شد.

قنات ، مطالعه ، بازسازي و مرمت ، زنجان