قنات و قناتداري در استان زنجان (بررسي عوامل تهديد كننده و روشهاي مقابله با آن)  Fulltext 

[ پرويز عبدي ] - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان زنجان
[ فرهاد آقاجانلو ] - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان زنجان

خلاصه مقاله:

در اين تحقيق به بررسي قنات و قناتداري در استان زنجان پرداخته شده و عوامل تهديد كننده و روشهاي مقابله با آن مورد بررسيقرار مي گيرد. بدين منظور ابتدا اقدام به جمع اوري اطلاعات و داده هاي موجود از قنوات استان گرديد و سپس با انجام پيمايش صحرايي نسبت به بررسي وضعيت فعلي آنها اقدام شد. بر اساس نتايج بدست امده، در استان زنجان نزديك به 831 رشته قنات وجود دارد كه 803 رشته با ميزان تخليه 144 ميليون متر مكعب كه در حدود 13 درصد حجم تخليه ابهاي زير زمين ياستان را شامل ميشود، داير بوده و بقيه بصورت متروكه باقي مانده اند. از دلايل خشك شدن و متوركه ماندن قنوات مي توان بهمواردي چون خشكسالي، حفر چاههاي عميق و نيمع عميق در شعاع تاثير قنوات و پايين افتادن سطح آب زير زميني، عدم انجام مرمت و لايروبي سالانه، مهاجرت بهره برداران و بلا استفاده ماندن قنات اشاره نمود. انجام عمليات تغذيه مصنوعي ابهاي زير زميني در حوزه هاي بالادست قنوات، ممنوعيت حفر چاههاي عميق و نيمه عميق در شعاع تاثير قنوات و مهمتر از همه ترويج و تشويق بهره برداران نسبت به حفظ و نگهداري بهره برداري مناسب از راهكارهاي قابل اجرا براي حفاظت و احياي قنوات در اين استان مي باشد.

قنات ، آب زير زميني ، استان زنجان