حفاظت از رشته قناتها در برابر سيلاب مطالعه موردي : رودخانه مود واقع در استان خراسان جنوبي (شهر بيرجند)  Fulltext 

[ محمود فغفورمغربي ] - استاديار دانشكده مهندسي فردوسي مشهد
[ علي اصغر حيدربيگي ] - عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد كاشمر

خلاصه مقاله:

پروژه ابخوانداري (پخش سيلاب) شهر بيرجند از سال 1375 درمنطقه اي به مساحت 5000 هكتار، به منظور مهار جريانهاي سيلابي چهار رودخانه تعريف شده است. به منظور انتقال جريان به اراضي پخش سيلاب يك سري سازه هاي هيدروليكي درمجاورت رودخانه مود، در حال احداث مي باشد كه باعث انحراف جريان سيلابي به شبكه پخش سيلاب خواهد شد. در منطقه انحراف سيلاب، يك رشته قنات در منطقه سيل گير واقع شده است كه با احداث سرريز انحرافي، در اولين سيلاب تعدادي ازميل چاههاي قنات مذكور در مواجهه با سيلاب، تخريب شده و مقادير زيادي گل ولاي به در اولين سيلاب تعدادي از ميل چاههاي قنات مذكور در مواجه با سيلاب، تخريب شده و مقادير زيادي گل و لاي به داخل قنات وارد شده و منجر به مسدود شدن قنات و يا افت شديد جريان قنات خواهد شد.
به منظور محافظت ميل چاههائي كه در معرض سيل گيري واقع مي شوند راهكارهائي انديشيده شده كه از ميان آنها افزايش ارتفاع ميله چاه بر روي سطح زمين، تقويت ميل چاهها و كوره قنات با كول گذاري را مي توان ام برد. طراحي سازه هاي هيدروليكي مورد نياز جهت بهره برداري از سيلاب و راهكاري محافظت مبل چاهها در مواجهه با سيلاب بر اساس اطلاعات هيدرولوژيكي ، طغيان رودخانه، رونديابي سيل، ميزان نفوذ و تبخير انجام ميشود.

قنات ، آبخوان ، مهار سيلاب