مهندسي ارزش در اجراي طرح سيفون بزرگ كرخه  Fulltext 

[ جمشيد سلحشور ] - دكتراي هيدرولوژي و عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد شوشتر
[ محسن ويسيان ] - سازمان آب و برق خوزستان - مدير امور اجرايي طرحهاي شمال اهواز
[ افشين دوستي ] - سازمان آب و برق خوزستان - كارشناس مسئول پروژه سيفون كرخه

خلاصه مقاله:

هر سال بخش بزرگي از درآمد كشور صرف سرمايه گذاري در طرحهاي عمراني و ملي مي شود، كاهش هزينه و زمان اجراي طرحها در سه مرحله مطالعه، طراحي و اجرا با حفظ و حتي بهبود كيفيت آنها با استفاده از مديريت ارزش موجب استفاده بهينه از منابع محدود كشور و بازگشت زودتر سرمايه گذاري ميشود. مطالعات مرحله اول شبكه هاي آبياري و زهكشي كرخه از سال ۱۳۶۷ آغاز گرديد، طرح آبياري و زهكشي ۹۰ هزار هكتار از اراضي دشت آزادگان كه يكي از بزرگترين و مهمترين اين طرحها مي باشد هم اكنون در استان خوزستان در دست اجرا مي باشد. آبرساني به دشت آزادگان از طريق كانال اصلي انتقال آب (Azadegan Main Canal) بطول 37/9 كيلومتر و دبي 75 متر مكعب در ثانيه از سد انحرافي تنظيمي حميديه شروع مي شود و پس از طي ۱۴ كيلومتر به رودخانه كرخه در ابتداي دشت آزادگان ميرسد كه بوسيله سيفون از زير رودخانه عبور كرده و آب مورد نياز اراضي دشت ازادگان را تأمين ميكند. سازه سيفون كرخه بطول ۴۲۱ متر و دبي ۶۵ متر مكعب در ثانيه يكي از بزرگترين سيفو نهاي خاورميانه ميباشد كه براي اولين بار در كشور تمام مراحل مطالعات ، طراحي و ساخت چنين سازه عظيمي به دست تواناي مهندسين ايراني انجام شده است. از مهمترين مشكلات اين طرح علاوه بر صعوبت اجراي ساختمان سيفون مي توان مشكلات مربوط به انحراف رودخانه كرخه و پيكني محل سازه به عمق ده متر زير كف رودخانه و بافت خاك ماس هاي و روان آن نام برد.در اين مقاله، بعلت نبود تجارب اجرائي از سا خت چنين سازه هاي بزرگ آبي در كشور، به انعكاس تجربيات و روشهاي استفاده شده در كاهش هزينه ها و زمان اجراي پروژه در دو بخش ۱- انحراف آب رودخانه كرخه ۲- عمليات اجرائي سازه سيفون كه با موفقيت به اتمام رسيده اند، پرداخته شده است، به اميد اينكه تجارب حاضر در اين نوشته راه را براي طرحهاي آينده و مشابه در راستاي مهندسي ارزش هموارتر گرداند.

كانال انحراف ، زهكش ، فرازبند ، نشيب بند ، حفاظت شيب ، سيفون