مدل سيستم ديناميك در مديريت بهره برداري از منابع آبي در شبكه هاي آبياري (مطالعه موردي حوزه Qiantang در چين)  Fulltext 

[ محمدعلي رحيمي جمناني ] - كارشناس مهندسين مشاور آب خاك تهران
[ SHAHBAZ KHAN ] - Professor of Hydrology , CSIRO land & Water , Australia
[ نجمه نيكبخت جهرمي ] - كارشناس مهندسين مشاور آب خاك تهران

خلاصه مقاله:

شناخت كمي و كيفي از منابع آبي و بررسي عوامل موثر در ارتباط آنها با يكديگر از عوامل تعيين كننده در بهره برداري ناسب و بهينه از منابع آب در شبكه هاي آبياري و زهكشي محسوب مي شود. پارامترهاي موثر در منابع آب كه در مطالعات در نظر گرفته شده شامل بارندگي، تغييرات رطوبت پروفيل خاك در طي سال ، اراضي آبياري شده ، اراضي ديم ، الگوي كشت ( ۱۳ محصول) و آب مورد نياز آنها ، آب مورد نياز مصارف شهري و روستايي ، منابع آب سطحي شامل زهكش ها و رودخانه ها و تبادل آنها با حوزه هاي مجاور، منابع آب زيرزميني شامل پمپاژ از آن به منابع سطحي و انتقال و تبادل آب زيرزميني به حوزه هاي مجاور است. مدل سيستم ديناميك VenSim ويرايش 5.5a براي حوزه Qiantang در چين براي شبيه سازي سيستم منابع آب و تعيين ارتباط پارامترهاي فوق در اين شبكه آبياري و زهكشي توسعه داده شده است . اين حوزه در شرق كشور چين و سطح حوزه آبريز آن حدود ۳۵۵۰۰ كيلومتر مربع بوده و اراضي كشاورزي آن نيز حدود ۴۲۴ هزار هكتار مي باشد.زمان اجراي مدل يكسال بوده كه پارامترهاي فوق به صورت ماهانه مورد ارزيابي قرار گرفته اند. با اجراي مدل فوق تاثير هر يك از عوامل موثر در مديريت منابع آب در شبكه هاي آبياري شامل تغيير راندمان آبياري سطحي و تحت فشار، تغيير الگوي كشت ، تغيير سطح اراضي هر يك از محصولات، تغيير نفوذ عمقي در اثر آبياري محصولات پرمصرف مورد بررسي قرار گرفته است. همچنين تحليل حساسيت مدل در اثر تغيير مقادير هر يك از پارامترهاي فوق الذكر نيز انجام شده است. در نهايت استفاده از سيستم منابع آبي با استفاده از مدل Ven Sim به صورت بهينه طرح ريزي شده است .