محاسبه تبخير غيرماندگار به روش Zero Flux Plane (ZFP)  Fulltext 

[ علي نشاط ] - استاديار دانشگاه آزاد اسلامي كرمان – دانشكده فني – گروه مهندسي آب

خلاصه مقاله:

هدف اصلي اين مطالعه ارائه روش ساد هاي، جهت محاسبه تبخير از سطح خاك بدون پوشش گياهي در مناطق خشك و نيمه خشك با سطح ايستابي عميق ميباشد. در اين روش از منحني رطوبتي خاك، منحني رطوبت - عمق و حركت يك بعدي غيرماندگار استفاده گرديد و ميزان صحت پيش بيني آن با شرايط طبيعي منطقه تعيين شد. در مناطقي كه سطح ايستابي عميق است، استفاده از مدل فيزيكي، به دليل مشكل بودن شبيه سازي شرايط مرزي پايين دست غيرممكن مي باشد. با استفاده از مدل بيلان آب در مناطق مختلف و با توجه به وضع موجود و روند تغييرات، پارامترهاي كاربردي اين مدل تعيين ٢٩٧ ،١١٦ ، گرديد. با استفاده از اين پارامترها مقدار تبخير نهايي براي مناطق كرج، تربت حيدريه، مشهد به ترتيب ١٧٤ ٤٤ و ٦٢ روزه در ماههاي تير ١٣٨٢ ، شهريور و مهرماه ١٣٨١ ، مرداد و شهريور ١٣٨١ ، ميلي متر در دوره هاي زماني ٢٠تخمين زده شد. در اين بررسي از روش ZFP با شرايط اوليه و مرزي حاكم بر فرايند تبخير، كه مرز زيرين آن عمق نامحدود
است، استفاده گرديد. جهت اين منظور منحني رطوبت - عمق در صحرا توسط نمونه برداري رسم شد و با توجه به تعيين پارامترهاي فيزيكي خاك در آزمايشگاه و مشخص شدن پتانسيل ماتريك از روي منحني رطوبتي خاك و موقعيت مكاني آن، منحني پتانسيل هيدروليكي - عمق رسم و با استفاده از اين منحني و منحني فوق، عمق تبخير و مقدار تبخير نهايي محاسبه ١١٧ و ٢٩٧ ميلي متر براي دوره هاي مورد نظر بود. اختلاف نتايج بدست ، شد. مقادير تبخير در مناطق فوق به ترتيب ١٨٢ مده از مدل بيلان آب با روش ZFP كمتر از پنج درصد در اين مناطق مي باشد. اين مقدار اختلاف در آزمايشهاي صحرايي از اهميت چنداني برخوردار نيست و تطابق خوبي بين نتايج وجود دارد.

تبخير از سطح خاك بدون پوشش گياهي، تبخير غيرماندگار، سطح ايستابي عميق، روش ZFP