كاربرد سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) و سنجش از دور (RS) در مديريت آبياري  Fulltext 

[ منا گلابي ] - دانشجوي دكترا آبياري و زهكشي دانشكده مهندسي علوم آب ، دانشگاه شهيد چمران اهواز و كارشناس سازمان آب و برق خوزستان
[ مجيد بهزاد ] - دانشيار آبياري و زهكشي دانشكده مهندسي علوم آب ، دانشگاه شهيد چمران اهواز
[ سعيد برومندنسب ] - دانشيار آبياري و زهكشي دانشكده مهندسي علوم آب ، دانشگاه شهيد چمران اهواز

خلاصه مقاله:

محدوديت منابع آب در دسترس از يك سو و مصرف حدود ۹۰ % منابع آب موجود در بخش كشاورزي براي آبياري و آبشوئي ، افزايش جمعيت و نياز آنها به مواد غذايي از سوي ديگر ، آب را به عنوان يك كالاي اقتصادي با ارزش مطرح نمو ده است . به همين دليل مديريت بهين ه مصرف آب در چند دهه گذشته موضوع بحث بسياري از محافل تخصصي گشته ، در همه اين محافل تاكيد بر اين نكته بوده كه پايش و ارزيابي كليد موفقيت در اين امر مي باشد . بسياري از شبكه هاي آبياري و زهكشي ساخته شده بر اساس مديريت عرضه و تقاضا عمل كرده و معمولاً بدون در نظر گرفتن ميزان آب مورد نياز واقعي ، آب را تحويل مي نمايند . در شبكه هاي آبياري و زهكشي به دليل پراكندگي مزارع ، وسعت اراضي ، تنوع كشت و مسافت بين محل استحصال تا نقطه تحويل آب ، مديريت بهره برداري و نگهداري بدون در نظر گرفتن تاثير متقابل عوامل فوق امكان پذير نمي باشد ، اضافه بر آن در شبكه هاي آبياري داده هاي توصيفي با حجم زيادي به صورت روزانه توليد مي گردد كه نياز به ساماندهي ، تجزيه و تحليل و تصميم گيري دارد ، انجام آن با روش هاي سنتي بسيار مشكل بوده و نياز به استفاده از سيستم هاي جديد نظير سيستم اطلاعات جغرافيايي و سنجش از دور مي باشد . امروزه سيستم اطلاعات جغرافيايي و سنجش از دور در شبكه هاي آبياري و زهكشي در سطح جهان كاربردهاي فراواني پيدا كرده كه از آن جمله مي توان به كاربرد آن در شبكه آبياري و زهكشي حوضه آبريز بانها در هندوستان ، استفاده از تركيب مدل هاي شبيه سازي گياه و سيستم هاي اطلاعات جغرافيايي جهت ارزيابي راندمان كاربرد آب در حوض ه آبريز رودخانه لااوگ در فيليپين ، استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي در اراضي كانال سوني نزديك شهر پاتنا هندوستان اشاره نمود . در كشور ما نيز ، در شبكه آبياري و زهكشي كوثر واقع در جنوب خوزستان و گتوند در شمال خوزستان استفاده از اين سيستم ها مورد توجه قرار گرفته است ، لذا هدف از اين مقاله بررسي و شناخت سيستم اطلاعات جغرافيايي و سنجش از دور و نحوه به كارگيري آن در شبكه هاي آبياري و زهكشي مي باشد . براي دست يابي به اين هدف منابع و نرم افزارهاي كاربردي در اين زمينه و نحوه كاربرد سيستم اطلاعات جغرافيايي و سنجش از دور در شبكه هاي آبياري و زهكشي بررسي گرديد . نتايج اين تحقيق نشان داد كه اين سيستم را مي توان براي محاسبه و برآورد آب مورد نياز بر مبناي الگوي كشت گياهان شبكه ، تعيين مقدار تقاضا ، تخصيص مقدار آب مورد نياز و همچنين كنترل و تعيين راندمان هاي آبياري در شبكه ها بسط داد .

سيستم اطلاعات جغرافيايي ، سنجش از دور ، مصرف بهينه ، مديريت آبياري