افزايش كارآيي مصرف آب با استفاده از آبياري قطره اي زير زميني  Fulltext 

[ پريسا شاهين رخسار ] - كارشناس ارشد آبياري و زهكشي بخش تحقيقات فني و مهندسي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان گلستان

خلاصه مقاله:

كارآيي مصرف آب معمولاٌ به مقدار ماده خشك توليد شده به ازاء واحد حجم آب مصرفي اطلاق مي شود ولي متخصصين آب و خاك كارآيي مصرف آب را به صورت نسبت محصول توليد شده (نه ماده توليد شده) در واحد سطح به حجم آب مصرفي در واحد سطح تعريف مي كنند . مقدار آن به عوامل مختلفي از جمله شيوه هاي مديريتي، شرايط اقليمي، نوع محصول، بازدهي آبياري، نياز آبي گياه، روش آبياري، تناوب آبياري و غيره بستگي دارد. تلفات آب از پروفيل خاك به واسطه تبخير يكي از مهمتر ين موارد كاهش راندمان آب ياري محصولات م ي باشد. مديريت متمركز سيستم ممكن است اين تلفات را كاهش دهد، اما نمي تواند در تمام سيستمهاي آبياري مورد استفاده قرار گيرد. انتخاب سيستم آبياري مناسب و مديريت بهينه آن همچنين مي تواند موجب كاهش تلفات گردد . در اين ميان سيستم هايي نظ ير آبياري قطره اي زير زميني رطوبت سطحي خاك را محدود كرده و م ي تواند منجر به كاهش مضاعف تبخ ير تعرق حتي درحدود ۱۰ درصد گردد. از مزاياي آبياري زيرزميني مي توان به كنترل علف هرز، كاهش رواناب، كاهش تلفات تبخير، افزايش عمر قطره چكانها و لاترالها و امكان انجام عمليات داشت در حين آبياري (به دليل خشك بودن سطح خاك) و بالاخره كاهش هزينه كارگري اشاره كرد. مطالعات نشان داده كه عملكرد محصول تحت روش آبيا ري زير زميني بيشتر از آبياري سطح ي است و يا حتي با مصرف آب كمتر عملكردي مشابه عملكرد بياري سطحي بدست مي آيد . همچنين بيشترين صرفه جويي آب در اوايل فصل يعني در زماني كه پوشش زمين هنوز كامل نيست، حاصل مي شود . تبخير از سطح خاك همچنين منجر به كاهش درجه حرارت در منطقه توسعه ريشه مي گردد . روشهاي آب ياري كه تبخ ير از سطح خاك را محدود م ي كنند ، منجر به نوسانات دمايي اندكي در خاك مي شوند. برا ي بعضي گياهان نظ ير پنبه، اين مسئله مي تواند تأثير مثبتي بر رشد سريعتر ريشه، گسترش بهتر و عملكرد بالاتر محصول گردند . در اين مقاله ضمن در نظر گرفتن مزا يا و معايب اين سيستم، مروري بر تحقيقات انجام گرفته بر امكان افزايش كارآيي مصرف آب در مقايسه با سيستمهاي ديگر نيز داشته ايم.

آبياري ، تبخير ، آبياري قطره اي زيرزميني