[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

نگرشي به لزوم ارزيابي عملكرد سيستم هاي آبياري و زهكشي و نحوه دستيابي به آن  Fulltext 

[ عباس قاهري ] - گروه كاري ارزيابي عملكرد سيستم هاي آبياري و زهكشي كميته ملي آبياري و زهكشي ايران
[ علي ذوالفقاري ] -
[ نقي برهان ] -
[ حسن غروي ] -

خلاصه مقاله:

در جهاني كه با رشد سريع جمعيت روبروست، نقش آبياري در تامين غذاي نسل انبوه آينده دنيا اساسي است. تبديل اراضي ديم به كشت فارياب مي تواند با اجراي صحيح و بهره برداري منطقي و نگهداري مناسب به ميزان قابل ملاحظه اي در افزايش محصولات مورد نياز بشر موثر باشد. ليكن واقعيت مشهود در سطح جهاني اين است كه غالب پروژه هاي آّياري و زهكشي اجرا شده در دنيا به اهداف پيش بيني شده منجر نگرديده و در موارد بي شماري با شكست مواجه گرديده و نه تنها توفيقي در بهره وري بهينه منابع آب و خاك نداشته، بلكه با ضايعاتي كه به منابع مذكور وارد نموده سطح توليد را كاهش داده است. علل عدم موفقيت اين پروژه ها عمدتا در طراحي و اجراي ناصحيح، بهره برداري و نگهداري نامناسب و غير كافي و يا بطور كلي مديريت ضعيف در زمينه هاي مختلف بوده است. ارزيابي عملكرد سيستم هاي آبياري و زهكشي كه از طريق اندازه گيري شاخص هاي عملكرد در هر يك از مولفه هاي سيستم انجام مي شود و تشخيص علل موفقيت يا شكست آنها در عين حال كه مي تواند راهنمائي براي طراحي و مديريت سيستم هاي جديد باشد، با بازخورد نتايج عملكرد در همان سيستم قادر خواهد بود اصلاحات لازم را در سيستم بوجود آورد، پروژه را از شكست به موفقيت برساند. در اين مقاله كه نتيجه مطالعات گروه كاري ارزيابي عملكرد سيستم آبياري و زهكشي است نحوه ارزيابي عملكرد بگونه زير تشريح گرديده است:
جامعه، سرمايه گذاري و بالا بردن بازده اقتصادي سرمايه، تامين هدفهاي سياسي استراتژيك جامعه، حفظ منابع آب و خاك ايجاد توسعه پايدار و ساير هدفها.
ب: معرفي مولفه هاي مورد ارزيابي عملكرد پروژه شامل اجزاء سيستم هاي آبياري و زهكشي و كشاورزان و حقابه بران و نقش آنان در عملكرد سيستم هاي آبياري و زهكشي ، و تشكيلات مديريتي سيستم هاي آبياري و زهكشي، و عوامل مورئ نياز هر يك از اين مولفه ها .
ج: تعيين مباني ارزيابي پروژه ها شامل تكافوي آب (Adequacy)، عدالت در توزيع آب (Water Distribution Equity) تحويل به موقع آب مورد نياز مصرف كنندگان (Relidictability)، انعطاف پذيري (Flexibility)، پايداري سيستم (Sastainability).
د: تبيين رابطه بين هدفهاي پروژه، مولفه هاي ارزيابي، مباني ارزيابي و شاخص هاي ارزيابي و نحوه تعيين نقاط ضعف و قوت و تشخيص علل موفقيت يا شكست پروژه.