[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

ارزيابي كمي و كيفي آب برگشتي در آبياري نشتي  Fulltext 

[ محمداسماعيل اسدي ] -

خلاصه مقاله:

وقتي كه پاياب جزء تلفات به حساب نيايد. در راندمان كاربرد سيستمهاي آبياري شياري بهبود عمده اي حاصل مي شود. اما براي استفاده مجدد از اين آب، بايد ارزيابي دقيقي از كميت و كيفيت آن صورت گيرد. در اين طرح تحقيقاتي سعي شده اين چنين ارزيابي در يكي از مزارع تحقيقاتي تحت كشت پنبه درمنطقه گرگان وگنبد كه عمده ترين توليد كننده پنبه كشور مي باشد، صوررت گيرد كه طي آن 4 تيمار دبي ورودي پيوسته با ميزانهاي /7، 1/4 ، 1/1 و 0/8 ليتر در ثانيه در فاروهاي بطور 120 متر از نوع نشتي هاي شيب دار با انتهاي باز و در 4 تكرار بصورت طرح بلوكهاي كامل تصادفي مورد بررسي قرار گرفت. حدود تغييرات دبي ها از جريانهاي فرساينده تا غير فرساينده تفاوت مي كرد. كليه عمليات زراعي كاشت، داشت و برداشت مطابق عمليات زراعي مرسوم كشت پنبه درمنطقه و آبياري بر اساس نياز، توسط لوله هاي دريچه دار صورت گرفت. در هر آبياري ميزان رواناب از انتهاي فاروها با پارشال فلوم هاي يك اينچي اندازه گيري، و نمونه هاي آب گرفته شده از رواناب ، جهت تجزيه كامل به آزمياشگاه ارسال، و كيفيت آب و ميزان رسوب حمل شده دقيقا ارزيابي گرديد.
نتايج بدست آمده از اين تحقيق نشان مي دهد كه از نظر كميت رواناب، چون در سيستمهاي استفاده مجدد از رواناب، نياز به احداث مخزن ذخيره در اراضي زراعي متناسب با حجم رواناب ناشي از هر قطعه مي باشدو بنابراين بخشي از اراضي به خاطر اين مسئله از بين مي رود و با توجه به اين امر كه ارزش اراضي زراعي منطقه بالا است، لذا بايد از مخازني استفاده نمود كه حداقل فضا را اشغال مي نمايند. همچنين با توجه به اين مسئله كه بين دبي هاي 0/8 و 1/1 ليتر در ثانيه اختلاف معني داري از نظر ايجاد رواناب مشاهده نشده و هر دوي آنها كمترين رواناب را در بين تيمارهاي آزمايش داشته اند به همين جهت استفاده از رواناب ناشي از دبي هاي حدود 1/1 ليتر در ثانيه و كمتر براي آبياري مجدد داراي اولويت بيشترين هستند. زيرا دبي هاي از اين حد بيشتر علاوه بر اينكه فرساينده بود، حجم رواناب بيشتري توليد كرده و در نتيجه به مخازن ذخيره بزرگترين نياز دارند ضمن آنكه از نظر آماري، تاثير معني داري از نظر افزايش عملكرد محصول در واحد سطح نيز ندارند.
همچنين از نظر كيفيت، نتايج حاكي است كه در اراضي مورد آزمايش ، استفاده از رواناب براي آبياري مجدد بسيار مناسب بوده و نوع كلاس آن C2-S1 مي باشد. اما چون براي انتقال و استفاده از آب رواناب پايين است در مزارع بالا دست از لوله و پمپ استفاده مي گردد. بايستي براي جلوگيري از ته نشين شدن رسوبات معلق در خطوط لوله برگشتي كه غالبا ذرات سيلت و رس مي باشند . حوضچه ترسيب احداث گرددد.