مقایسه استفاده از کانال های پیش ساخته و درجا در شبکه آبیاری و زهکشی تجن

فروزان, محمدرضا; ماهرانی, مهدی

شرايط آب و هوايي مناطق شمالي كشور به نحوي استكه امكان اجراي عمليات خاكي در طول سال با محدوديت قابل توجهي روبرو مي باشد. لذا از اين نظر اجراي كانال هاي كه نيازمند خاكريزي مي باشند با مشكلات عديده اي مواجه مي گردد. به طور كلي با توجه به امار موجود تنها 8 ماه فصل كاري موثر را مي توان براي كارهاي خاكي محسوب نمود. شروع همزمان چندين پروژه در سطح منطقه باعث كمبود مصالح مورد نياز خاكريزي و در نتيجه مسافتهاي حمل افزايش پيدا نموده است كه به طور كلي اين دو از عوامل محدود كننده بسيار موثر در اجراي طرح در حال حاضر مي باشند. مسايل ديگري به جز شرايط آب و هوايي مانند كيفيت ساخت، مديريت اجرايي، استملاك اراضي، عمليات بهره برداري و نگهداري، منابع قرضه و مسايل زيست محيطي، ابنيه هاي مورد نياز ارتباط كرت، تلفات انتقال آب و مسايل اقتصادي نيز در روش و نحوه اجراي كانال هاي در سطح منطقه قابل بررسي و بحث مي باشند و هر يك در انتخاب اجراي كانال ها به روش هاي درجا و پيش ساخته در منطقه تاثير بسزايي داشته و خواهند داشت.
در اين مقاله براي شبكه آبياري و زهكشي تجن تعداد 3 كانال درجه 2 نمونه در واحدهاي عمراني مختلف اين طرح انتخاب و پس از برآورد احجام كار نسبت به برآورد هزينه هاي اجرايي هر يك در سه گزينه به شرح زير اقدام شده است:
گزينه اول: ساخت كانال ها به صورت درجا با مقطع ذوزنقه
گزينه دوم: ساخت كانال ها به صورت كانال هاي نيم دايره پيش ساخته
گزينه سوم: ساخت كانال ها به صورت نيم بيضي به روش كارگاهي
نتايج مطالعات اقتصادي نشان داده است كه از نظر اقتصادي اجراي كانال هاي درجه 2 در اين طرح به صورت نيم بيضي داراي هزينه كمتري بوده و اجراي كانال به صورت درجا داراي هزينه اجرايي بيشتري مي باشد. گزينه هاي فوق از ديد موارد و پارامترهاي مختلف فني كه در بالا ذكر شد نيز مورد بحث و مقايسه قرار گرفته اند.