[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

بررسي سيستمهاي آبياري قطره اي و برخي راه كارهاي بهبود مديريت و افزايش بهره وري  Fulltext 

[ علي مرادحسن لي ] - استاد گروه آبياري دانشگاه شيراز

خلاصه مقاله:

گر چه آبياري قطره اي يكي از شيو ه هاي نوين آبياري است كه م ي توان با توجه به قابليت هاي ذاتي آن از يك سو بيشترين كنترل را اعمال نمود و از سوي ديگر با مديريت آگاهانه بازده آبياري را در حد بالايي حفظ كرد ولي چنانچه در طر احي، اجرا، بهر ه برداري و حفظ و نگهداري سيستم دقت لازم مبذول نگردد گاهي ممكن است اشكالات حاصل از آن بسيار جدي باشد . براي بررسي اين موضوع تعداد 7 باغ مركبات با هدف ارزيابي سيست م هاي قطر ه اي و مقدار آب آبياري، تعداد 53 باغ 1 تا 30 ساله و در هر باغ تعداد 20 تا 40 درخت (جمعا 1060 درخت ) با هدف يافتن رابطه بين سن و سطح سايه انداز، سن و نياز آبي براي تعيين تعداد قطره چكان هاي لازم هر درخت و همچنين يك باغ با وضعييت بحراني گرفتگي قطره چكان ها به هدف بررسي گرفتگي، انتخاب و مورد بررسي قرار گرفتند . افزون برآن، با اس تفاده از سه شيوه آب مورد نياز مركبات(پرتقال) برآورد گرديد . بر پايه نتايج حاصل از شيو ه هارگريوز - ساماني با ميزان 1296 ميليمتر نياز
سالانه آبياري (با فرض راندمان 90 %)، مقايس ه اي بين ميزان آبياري فعلي و آنچه كه بايد در شرايط مطلوب مصرف شود ب ه عمل آمد نت ايج انداز ه گير يها نشان داد كه دبي قطر ه چكا نها به ميزان قابل ملاحظ ه اي كمتر از دبي اسمي آنهاست . باغداران با افزايش تعداد قطر ه چكا نها حتي تا 28 قطره چكان براي هر درخت (بالغ)، به ظاهر مشكل گرفتگي را جبران ميكنند در حاليكه با اين اضافه آبياري تلفات چشمگيري را از طريق فرونشت عمقي و افزايش سطح خيس شدگي (تا 100 %) باعث مي شوند. مجموعه بررس ي ها نشانگر آن است كه باغداران از ميزان آب واقعي مورد نياز مركبات اطلاعاتي نداشته، با غ هايي كه سيستم صافي آنها نسبتا " خوب عمل م ي كند به دليل بالا بودن تعداد قطر هچكا نها، بيش از نياز آبياري مي شوند و باغ هايي كه يا صافي ندارند و يا صاف ي هاي ناقص دارند و يا در آنها فشار كافي تأمين نشده، به مراتب كمتر از حد مورد نياز آبياري ، م يشوند. بعنوان مثال حجم آبياري سالانه باغهاي شماره 1 تا 7 مورد مطالعه به ترتيب 16802 ،11252 21097، 5648 ،498 ،14761 ،10552 متر مكعب در هكتار اندازه گيري شد . ضريب تغييرات كارخانه اي قطره چكا نها ، 0/22 و ضريب يكنواختي قطره چكا ن هاي نو 55 % بدست آمد اندازه گيري هاي گسترده نشان مي دهد كه درصد سطح سايه انداز براي درختان ي كه به سن بلوغ كامل رسيده اند ممكن است از رقم اعلام شده برخي محققان كه حداكثر 80 % اعلام نموده اند بيشر باشد در صد سطح انداز يراي سطوح 5× 5 متر مربع براي درختان 22 ساله تا 30 ساله از 90 % تا 134 % و براي سطح 5 × 6 متر مربع از 90 % تا 111 % اندازه گيري شد . اين واقعييت نشان مي دهد كه فاصله درختان بايد افزايش يابد زيرا اين خود موجب افزايش ميزان آب در هكتار مي شود. نتايج بررسي ها نشانگر آن است كه در طراحي، اجرا، نگهداري و بهره برداري سيستم هاي آبياري قطره اي بايد تجديد نظر جدي بعمل آيد . تدوين استاندارد هاي طراحي و آموزش مجريان طرح ها و بهره برداران، ارزيابي سيستم ها و افزايش كيفيت لوازم توليدي و مديريت بهره برداري اينگونه سيستم ها از اولويت خاصي برخوردار است تا امكان افزايش راندمان معقول و بهره وري لازم در اين شيوه آبياري فراهم گردد.

آبياري قطر هاي، آبياري ميكرو، ارزيابي، مديريت آبياري، آبياري تحت فشار، بهره وري در آبياري