[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

گرايش هاي اخير در مديريت شبكه هاي آبياري  Fulltext 

[ نادر حيدري ] - عضو هيئت علمي آبياري (استاديار پژوهشي) موسسه تحقيقات فني و مهندسي كشاورزي
[ nrheydari@yahoo.com ] -

خلاصه مقاله:

تفويض اختيارات، انتقال مديريت آبياري (IMT) و واگذاري مديريت و سرپرستي سيستم هاي آبياري از بخش دولتي به گروه هاي مصرف كننده آب و يا ساير مصرف كنندگان ذينفع گرايشي است كه در بحث مديريت آبياري بيشتر كشورهاي جهان در حال جريان است.
انگيزه براي اين تغييرات بيشتر از سوي دولت ها است.اهداف اصلي دولت ها در اين زمينه تا حد امكان كاه شاختيارات و هزينه هاي جاري سيستم هاي آبياري، با كاهش يا قطع يارانه ها، دريافت مخارج خدمات آبياري و تفويض وظايف بهره و نگهداري (O&M) سيستم به زارعين و در نهايت استقلال مالي سيستم هاي آبياري از طريق دريافت هاي مالي از كشاورزان مي باشد.
برنامه هاي انتقال مديريت آبياري مي تواند از پائين ترين سطح آن يعني دريافت هزينه خدمات آبياري به زارعين تا بالاترين سطح آن يعني واگذاري كامل شبكه هاي آبياري و خصوصي سازي و فروش سيستم هاي آبياري به كشاورزي اعمال گردد.
بنابراين اين گونه برنامه ها بسته به شرايط محلي و فشارها و اعمال نفوذهاي خارجي مي تواند در اهداف و انواع خود متغير و متنوع باشند.
براساس شواهد، نتايج و اثرات برنامه هاي IMT اكثرا مثبت بوده است. با اين وجود نمي توان گفت كه اين برنامه ها به اهداف خود به صورت كامل نايل آمده اند زيرا تغييرات در مديريت ممكن است اثرات موفقيت آميزي بلافاصله بعد از اعمال برنامه و تفويض اختيارات، از خود ناشن ندهد. در طي سال هاي اوليه بعد از تفويض اختيارات مديريتي، كه مي توان آن را در دوره آموزش و فراگيري مديريت نيز ناميد، نوساناتي در تاثيرات وجود داشته و سيستم ها ممكن است نقصان هايي را از خود نشان دهند. علاوه بر اين اكثر برنامه هاي IMT در سال هاي اخير به اجرا در آمده و براي قضاوت واقعي در زمينه تاثيرات اين گونه برنامه ها بايد اندازه گيري و مشاهدات لازم براي مدت زمان طولاني و كافي ادامه يابد.
كاربرد موفقيت آميز برنامه هاي IMT و پايداري آنها به شرايط، فرآيندها و عوامل لازم نياز دارد. از ميان اين عومل مشاركت زارعين در طي فرايندد انتقال مديريت، امنيت شعغلي كاركنان دولتي، نظارت و دخالت دولت و كمك هاي لازم بعد از اعمال برنامه، وجود نهادها و تشكيلات ميان استفاده كنندگان از برنامه از عوامل و شرايط مهمي هستند كه بايد توسط دولتمردان در اين گونه برنامه ها در نظر گرفته شوند.