[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

مديريت استفاده از فاضلاب در كشاورزي  Fulltext 

[ رضا بهروز ] - دانشجوي كارشناسي ارشد علوم و مهندسي آبياري
[ عبدالمجيد لياقت ] - استاديار دانشكده كشاورزي دانشگاه تهران

خلاصه مقاله:

در ايران كه از جمله كشورهاي خشك و نيمه خشك دنيا به حساب مي آيد ، ميزان مصرف آب در بخش كشاورزي بالاترين درصد را در بين كليه مصارف به خود اختصاص داده و در بسياري از نقاط كشور، كمبود آب به آنچنان وضعيت حاد و بحراني رسيده است كه برنامه ريزان و مديران منابع آب را مجبور ساخته تا در برنامه ريز ي هاي توسع ه ، به كليه منابع متعارف و غيرمتعارف آب (منابع آب با كيفيت پايين ) توجه نمايند . يكي از منابع آب با كيفيت پايين ، فاضلا ب هاي تصفيه شده شهري مي باشد كه البته استفاده از آنها در كشاورزي نياز به مديريتهاي خاص دارد.
در اين تحقيق با بهره گيري از پروفيل خاك به عنوان يك فيلتر بيولوژيكي و استفاده مجدد از زه آب ها، سعي شد تا از فاضلاب هاي با كيفيت پايين (فاضلاب خام ) براي كشاورزي استفاده شود . بدين ترتيب كه ابتدا فاضلاب خام (فاضلاب تصفيه مقدماتي ) كه داراي BOD 5در حدود mg/l 160 بود ، جهت آبياري يك گياه صنعتي (سويا) استفاده م ي شد. سپس زه آب حاصل از سويا (زه آب اوليه ) جمع آوري و جهت آبياري يك گياه علوفه اي (ذرت علوفه اي ) مورد استفاده واقع مي گرديد. در نهايت زه آب حاصل از ذرت علوفه اي (زه آب ثانويه) نيز جمع آوري و جهت آبياري سبزيجات (جعفري) استفاده م يشد. اين طرح تحقيقاتي با شيوه مديريتي فوق در 12 عدد ليسيمتر بزرگ به ابعاد 76X60 سانتيمتر و ارتفاع 81 سانتيمتر انجام گرفت . در چهار ليسيمتر سويا كشت گرديد كه با فاضلاب خام آبياري مي شدند . در سه ليسيمتر ذرت علوفه اي كشت شد كه با زه آب اوليه آبياري مي گرديدند . در دو ليسيمتر سبزي خوراكي جعفري كشت گرديد كه با زه آب ثانويه آبياري مي شدند. در سه ليسيمتر باقيمانده ، در هر يك از آنها يكي از گياهان فوق الذكر كشت گرديد ك ه با آب چاه آبياري مي شدند. در انتهاي هر آبياري ميزان BOD5 ،COD مواد آلي و تعداد كليفر مها در ز هآب اوليه و ثانويه اندازه گيري شد. نتايج اين تحقيق نشان داد كه بسياري از آلودگ يهاي فاضلاب پس از عبور از پروفيل خاك به ميزان قابل توجهي كاهش مي يابند، به گونه اي كه ميزان متوسط COD و BOD 5 به ترتيب از 160 و 237 ميل ي گرم در ليتر در فاضلاب خام به 9 و 36 در ز هآب اوليه و به 8 و 20 ميلي گرم در ليتر در زه آب ثانويه تنزل يافت . ميزان حذف كليفرم و كليفرم مدفوعي (شاخص هاي آلودگي ميكروبي و بيماري زايي پساب ) نيز در ز ه آب ها بسيار بالا و بيش از 99 درصد مشاهده شد . به علاوه، در هيچيك از نمونه هاي تهيه شده از زه آب ها تخم انگل مشاهده نشد . نتايج اين تحقيق همچنين نشان داد كه ز ه آب هاي اوليه و ثانويه در مقايسه با فاضلاب تصفيه شده ا كباتان (تهران) از كيفيت بهتري برخوردار ميباشند. در نهايت نتايج اين طرح بسيار اميدوار كننده بود و نشان داد كه با استفاده از شيوه مديريتي فوق مي توان فاضلاب ها را با هر كيفيتي براي كشت گياهان مختلف استفاده كرد.

زه آب ها، فاضلاب خام، فيلتر بيولوژيكي، ليسيمتر، مديريت استفاده از فاضلاب