[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

مديريت استفاده از فاضلاب صنعتي در كشاورزي  Fulltext 

[ آرش ذاميادي ] - كارشناس آبياري از گروه مهندسي آبياري و آباداني دانشگاه تهران
[ عبدالمجيد لياقت ] - استاديار گروه مهندسي آبياري و آباداني دانشگاه تهران
[ غلامرضا ثواقبي ] - استاديار گروه خاكشناسي دانشگاه تهران
[ عليرضا حسن اقلي ] - عضو هيئت علمي مؤسسه تحقيقات فني و مهندسي كشاورزي ايران

خلاصه مقاله:

رشد روزافزون جمعيت و افزايش تقاضا براي آب و غذا از يك طرف و محدود بودن منابع آبي و خشكسالي هاي اخير از طرف ديگر نظر برنامه ريزان و متخصصين علوم آب را به استفاده از آب هاي نامتعارف (آب هاي شور و فاضلاب ها ) معطوف كرده است . برخي از محققين نيز استفاده از فاضلاب در كشاورزي را به عنوان راه حلي جهت تخليه فاضلاب ها در محيط زيست پيشنهاد مي كنند كه در حقيقت پالايش اينگونه پساب ها در اراضي كنترل شده زراعي مدنظر مي باشد . استفاده از فاضلاب در كشاورزي مزاياي زير را مي تواند به دنبال داشته باشد . اولاً جاي گزين مناسبي براي آب هاي با كيفيت خوب كه در كشاورزي استفاده مي شوند مي باشد، ثانياً مواد غذايي موجود در فاضلاب نياز گياهان به كود را كاهش خواهد داد، ثالثاً در غالب شهرهاي بزرگ و صنعتي پساب هاي شهري و صنعتي به عنوان يك منبع ارزان قيمت و مطمئن (امكان دسترسي د ائم) شناخته شده اند . ليكن استفاده از اين پساب ها در كشاورزي به دليل وجود برخي آلاينده ها (عناصر سنگين ) و تبعات بسيار مخرب آنها بر محيط زيست به سادگي استفاده از آب هاي معمولي نيست و نياز به يك سري تمهيدات و تدابير مديريتي دارد. هدف اصلي از اين تحقيق ارائه ر اه حلي جهت استفاده از فاضلاب هاي صنعتي براي كشت گياهان مختلف مي باشد. بدين نحو كه از بخش كوچكي از مزرعه كه مجهز به سيستم زهكشي زيرزميني مي باشد، به عنوان فيلتري جهت جذب فلزات سنگين از پساب آلوده و از گياهان كشت شده در آن براي جذب فلزات به دام افتاده در خا ك استفاده خواهد شد؛ زه آب پالايش شده توسط اين سيستم جهت آبياري بقيه اراضي مصرف خواهد شد . براي انجام اين تحقيق 9 عدد ليسيمتر به قطر 60 سانتيمتر و ارتفاع يك متر از جنس پلاستيك به همراه يك لوله زهكش در كف هر يك، تهيه گرديد و با خاك سبك سندي لوم پر شدند . اين
ليسيمترها ابتدا تا هنگام استقرار گياه با آب چاه آبياري شد ند و پس از آن آبياري با پساب صنعتي (آب آلوده به سرب به ميزانmg/l 2 مس به ميزان mg/l 1 و روي به ميزان 25 ) صورت گرفت . آفتابگردان با مصرف صنعتي و يولاف و ني با مصرف علوفه اي گياهان مورد مطالعه بود ند كه هر يك در سه ليسيمتر كشت شدند . به منظور بررسي توانايي خاك در جذب فلزات سنگين نمونه هاي آب قبل از ورود به ليسيمتر و بعد از خروج از آن تهيه و آناليز گرديدند . غلظت فلزات سنگين در نمونه هاي جمع آوري شده از زه آب در تمام تيمارها زير حد مجاز مشاهده شد كه بي انگر عملكرد بسيار بالاي سيستم خاك (بالاي 98/5% ) در جذب فلزات مي باشد . بدين ترتيب مي توان با اعمال برنامه مديريتي فوق از زه آب پالايش شده اينگونه مزارع كنترل شده، براي آبياري ساير اراضي زراعي استفاده نمود . در انتهاي دوره آزمايش نمونه هاي گياهي نيز جهت تعيين ميزان جذب فلزات سنگين از خاك تهيه و آناليز گرديد . ميزان جذب روي توسط گياهان نسبت به دو فلز ديگر بيشتر بود كه دليل آن غلظت زياد روي در خاك مي باشد. درصد جذب فلزات توسط گياهان مورد مطالعه بين % 0/056 و 4/198% اندازه گيري گرديد كه بر پالايش سيستم توسط گياه دلالت دارد.

پساب صنعتي، روي، مس، سرب، زه آب پالايش شده، فاضلاب در كشاورزي، پالايش گياهي