مديريت بحران برف و يخبندان در مناطق و شهرهاي كوهستاني و برف گير  Fulltext 

[ محسن مددي ] - كارشناس ارشد برنامه ريزي شهري و اقليم شناسي

خلاصه مقاله:

يكي از مسائلي كه كمتر در كميته هاي بلاياي طبيعي استانها بعنوان بليه طبيعي مورد بررسي قرار گرفته است ، مسئله برف و يخبندان در مناطق شهري و روستايي است .اگرچه في نفسه برف ويخبندان حاصل يك پديده اقليمي است نه يك بليه، مانند ساير پديده هاي اقليمي كه يك نعمت هستند واگرچنانچه ما درست باآن برخورد نكنم وپيش گيريها وپيش بينيهاي لازم را به عمل نياوريم ومكانيابيها وراهكارهاي مناسب انجام ندهيم تبديل به يك بليه مي گرددند اما در اينجا به فرض عدم رعايت مسائل فوق و بعد از وقوع پديده وآثار حاصل منفي بعنوان يك بليه نام برده مي شود وما به لحاظ اينكه وجود بارشها به هر شكلي يك نعمت الهي است منبعد از آن به عنوان پديده اقليمي بيشتر ياد مي كنيم تا بليه طبيعي و هر جا كه از آن بعنوان بليه ياد كرديم به معني وقوع پديده و عدم امكان مقابله صحيح انساني با آن تلقي مي گردد. اين پديده در روند زندگي روزمره اجتماعي موجب مسائل زيادي شده و خسارات مستقيم و غير مستقيم اقتصادي زيادي را به بار مي آورد. از آنجائيكه اين پديده معمولا” خسارات آني شديدي به بار نمي آورد مگر در موارد استثنائي غالبا” از آن با اغماض گذشته مي شود. در حاليكه خسارات بلند مدت و جانبي بسياري را بدنبال دارد كه شايد بعلت اينكه به صورت عادت در مناطق برفگير دائمي درآمده است ديگر كمتر بعنوان يك بليه غير مترقبه و بلكه مترقبه شناخته مي شود ،در حاليكه هر ساله اين پديده اقليمي خسارات زيادي را ببار مي آورد كه شدت و حدت آن در سالهاي مختلف متفاوت است هرگاه كه شدت اين بليه ي آرام اما مخرب زياد مي شود مسئولان به جنب و جوش افتاده و خيلي سريع هم از جنب و جوش مي افتند. اما اين پديده با آثار منفي اي كه به جاي مي گذارد بايد در جايگاه گروههاي بلاياي طبيعي جاي خود را باز نموده و گروههاي كاري ويژه اي در كميته بلاياي طبيعي استانها به بررسي عملي و علمي اين پديده پرداخته تا راهكارهاي مبارزه با اين پديده در جهت كاهش آثار آن را بطور علمي و عيني بررسي نمايند.برف و بخبندان هر ساله معضلات زيادي را به شهر و شهروندان و باالطبع نهادهاي شهري وارد مي كند كه معمولا” اين پديده اقليمي باري به هر جهت و خود به خود به مرور زمان و بدون برنامه ريزي ويژه اي رفع ميگردد اما به همراه آزار و اذيت هاي فراوان براي شهروندان و همچنين خسارات جاني و مالي و صدمات بدني بسياري كه در مقايسه با بلاياي طبيعي آني بسيار نمي باشد و چشمگير نيست اما فراواني تجمعي اين بليه شايد اگر آمار گيري صحيحي صورت پذيرد كمتر از بلاياي طبيعي آني همچون زلزله و سيل نباشد.در واقع عادت به ضررهاي دائمي و آثار مخرب برف و يخبندان و عدم وجود يك نهاد برنامه ريز پيگيري كننده و متولي علمي و عملي آن موجب شده تا هيچ اقدام مثبتي در اين زمينه انجام نپذيرفته و صرفا” به جلسات بيهوده اي كه در بعض از كميته هايي كه در استانداريها برگزار ميگردد اكتفا شود.غالبا” كميته هاي بلاياي طبيعي استانها با كمترين اثري صرفا” براي رفع مسئوليت از تعدادي از ادارات جمع شده و گپي زده و بعدا بدون حاصلي مفيد چند مصوبه را تصويب و با خيال راحت به خانه مي روند حال آنكه مشكلات و معضلات همچنان باقي است.

برف – يخبندان – بلاياي طبيعي - خسارات مالي جاني واجتماعي اقتصادي