مفاهيم و روابط بنيادي مديريت ريسك زمين لغزش

[ سعيد ايماني ] - كارشناس ارشد مديريت سوانح طبيعي

خلاصه مقاله:

واقع شدن بخشهاي زيادي از ايران در منطقه خطر زلزله و همچنين كوهستاني بودن آن موجب گرديده كه خطرات زمين لغزش سالانه خسارات قابل توجهي به كشور ما وارد آورد . زمين لغزشها بموجب آنكه باعث خسارات جاني ومالي مي گردند ‘ ريسك را افزايش مي دهند . فعاليت افراد نيز تاثير مهمي روي افزايش ريسك زمين لغزشها مي گذارد واغلب موجب مي گردد كه تصميمات ساده مربوط به كاهش ريسكهاي زمين لغزش به تصميمات سخت مبدل شوند . در حاليكه محاسبات ريسك هنوز هم ادامه دارد و كار با ارزشي است . اما نتايج بدست آمده ب ا افزايش سطح عدم قطعيت مبهم تر مي شود بنابراين چالشهاي اساسي توسعه دادن روشهايي براي انجام محاسبات اوليه ريسك مي باشد . طي دهه هاي اخير بحث ريسك وارزيابي آن در مورد خطرات طبيعي در بحث زمين لغزش رشد فراواني كرده است ومفاه يم مهمي در اين زمينه ايجاد گرديده است . بطوري كه گاهي وقتها از آن بعنوان انقلاب ريسك ياد مي گردد . هدف اصلي اين پيشرفتها مشاوره در موضوعات مختلف و تصميم گيري با اصول علمي مي باشد . ريسك زمين لغزش حاصل اندركنش توابع احتمال خطر ‘ آسيب پذيري ‘ در معرض قرار گيري و تابع ( ارزش دهي المانهاي قرار گرفته در ريسك مي باشد . اين توابع در رابطه مشترك كارارا ( 1983 )‘ وارنز ( 1984 وجونز( 1985 ) ذكر شده اند . كه بصورت كمي ورياضي بوده وبا استفاده از آن مي توان با مشخص كردن احتمال خطر زمين لغزش سطو ح مختلف ريسك زمين لغزش را تعيين كرده وبا جمع ريسك حاصل از سطوح مختلف خطر ‘ ريسك نهايي يك منطقه بصورت كمي بدست آورد . .قابليت ارزيابي كمي در مقابل ارزيابي كيفي در مسائل اصلي مديريت ريسك به نسبت 7 به 1 مي باشد Royal society ) . 1992 ) بنابراين بكار گرفتن مق ادير عددي و ‘ روابط رياضي در كارهاي مربوط به ريسك توسط مهندسان و دانشمندان امري كاملا طبيعي مي باشد . در اين مقاله مفاهيم وروابط اساسي محاسبه و ارزيابي ريسك زمين لغز ش بيان شده وهمچنين الگويي ارائه مي دهيم كه كارشناسان وتصميم گيران را قادر خواهد ساخت با بكا رگيري اين روش ميزان ريسك يك منطقه مشخص را بصورت كمي محاسبه نمايند ونهايتا بتوانند با استفاده از نتايح علمي بدست آمده مديريت ريسك زمين لغزش را بنحو صحيحي در منطقه اعمال نمايند

ريسك، خطر ، آسيب پذيري ، در معرض قرار گيري ، مديريت ريسك زمين لغزش