[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

دانش ، نگرش و عملكرد مردم شهر تهران در مرحله آمادگي در برابر زلزله  Fulltext 

[ كتايون جهانگيري ] - پژوهشكده علوم بهداشتي جهاد دانشگاهي
[ سيدعلي آذين ] - پژوهشكده علوم بهداشتي جهاد دانشگاهي
[ كاظم محمد ] - دانشكده بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي ، دانشگاه علوم پزشكي تهران
[ عباس رحيمي ] - دانشكده بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي ، دانشگاه علوم پزشكي تهران

خلاصه مقاله:

در جدول سازمان ملل متحد ، ايران جزء 10 كشور بلاخيز جهان رتبه بندي شده است . از بين بلاياي طبيعي ، زلزله در كشور ما از جايگاه ويژه اي برخوردار است . بيش از %70 شهرهاي بزرگ ايران بر روي گسل واقع شده است و كلان شهر تهران هم از اين امر مستثني نمي باشد . تجربيات حاصل از پژوهش ها در سراسر جهان نشان داده است كه با كسب آمادگي در مواجهه با اين بلاي طبيعي مي توان از ميزان خسارات جاني و مالي كاست . . اين آمادگي هر سه مرحله قبل ، هنگام و پس از وقوع زلزله را در برمي گيرد . يكي از عناصر اصلي در برنامه هاي آمادگي و مواجهه با زمين لرزه آموزش همگاني است . براي موفقيت در امر آموزش همگاني بايد دانش ، نگرش و عملكرد مردم در جامعه هدف مورد بررسي قرار گيرد تا ضمن ارائه تصويري از وضع موجود و تحليل آن، نيازها و تقاضاهاي آموزشي بر محققين و سياستگذاران روشن شود . بدين منظور اين مطالعه در 4 مرحله طراحي و انجام شد . در مرحله اول بررسي متون مرتبط، كتب ، جزوات و جستجوي اينترنتي منابع انجام گرفت . در مرحله دوم با هدف تامين اطلاعات پايه و طراحي پرسشنامه مطالعه اي كيفي طراحي و اجرا شد . در مرحله سوم با استفاده از پرسش نامه طراحي شده آگاهي، نگرش و عملكرد مردم شهر تهران در خصوص آمادگي در برابر زلزله مورد بررسي قرار گرفت . در مرحله چهارم با جمع بندي اطلاعات بدست آمده پيشنهاداتي ارائه گرديد تا براي طراحي مداخلات آموزشي، از آن استفاده شود . شركت كنندگان در مطالعه 1211 نفر از افراد بالاي 15 سال ساكن شهر تهران بودند كه در يك دوره چهار هفته اي مورد پرسشگري قرار گرفتند . نمونه گيري به صورت خوشه اي و انتخاب سرخوشه ها به صورت سيستماتيك از فهرست محل زندگي مادران اول زا انجام گرفت . ابزار جمع آوري دادهها پرسشنامه بود كه با مراجعه به درب منازل در مناطق 22 گانه شهرداري ، توسط پرسشگران آموزش ديده تكميل مي شد . پرسش نامه داراي بخش هاي اطلاعات دموگرافيك و اطلاعات مربوط به KAP (آگاهي، نگرش و عملكرد ) بود . براي افزايش اعتبار پرسشنامه ضمن استفاده از نتايج بدست آمده از مرحله كيفي ( فاز دوم مطالعه ) بررسي پايلوت پرسش نامه با روش نمونه گيري آسان انجام شد .
نتايج بدست آمده از اين طرح نشان داد كه در مجموع % 31/4 از جمعيت بالاي 15 سال شهر تهران داراي دانش كم و %31/4 دانش متوسط و % 37/2 دانش قابل قبول؛ 25/6 نگرش نامن اسب، %32/5 نگرش متوسط ، %41/9 نگرش مناسب؛ %25/7 داراي عملكرد ضعيف، %29 عملكرد متوسط، %45/3 داراي عملكرد خوب هستند . نيز گروه هاي پرخطر ( زنان، افراد
خانه دار، ساكنين شرق تهران ، سالمندان ، افراد تنها ، بازنشستگان ، افراد بيسواد و كم سواد ، خانوارهاي پرجمعيت ، مستاجرين و . . . ) و عوامل تاثير گذار بر روي اين گروه ها شناسايي شد . در پايان بر اساس تجزيه و تحليل پاسخ هاي جمعيت مطالعه به سوالات مطرح شده در بخش سنجش دانش ، نگرش و عملكرد پيشنهاداتي براي انجام مداخلات آموزشي مناسب ارائه گرديد .