سازوكار هماهنگي در مديريت بحران  Fulltext 

[ اسماعيل صالحي ] - عضو هيات علمي دانشكده محيط زيست دانشگاه تهران

خلاصه مقاله:

سير تحول تاريخ زندگي انسان بر روي كره زمين و فراواني حوادث غير مترقبه طبيعي حاكي از آن است كه احتمال وقوع اغلب بحران ها ي طبيعي كماكان اجتناب ناپذير مي باشد . شايد بشريت پس از طي همه مراحل پيشرفت،درنهايت هيچگاه قادر به حذف برخي ازآنها نظير زلزله،آتشفشان و ... نگردد . با وجود اين،امكان كاستن و يا حتي حذف آسيب هاوپيامدهاي نامطلوب وناگوار ناشي از آنها از طريق پيش بيني ،پيشگيري و سازماندهي مديريت بحران وجود دارد . در چارچوب اين هدف پيش بيني ايجاد سازوكارهما هنگي در مديريت بحران، يكي از مهمترين و اساسي ترين ( وشايدمنحصربفردترين ) رويكردهاي كاهش تاثيرات و پيامدهاي ناگوار وزيان بار بحرانهاي طبيعي به شمار مي آيد . سازوكار هماهنگي؛سازوكاريست كه مانع از اتلاف زمان،سرمايه و اقدامات انساني در لحظات و دقايق بحران شده و كارايي و اثربخشي عناصر مديريت بحران ونيروهاي مردمي را در عمليات امداد ونجات وحتي در مقطع پيش از بحران،اسكان موقت وبازسازي افزايش مي دهد .
با توجه به مساحت زياد كشور ايران ، تعدد وتنوع حوادث طبيعي ؛ مقابله با اين نوع حوادث در اين كشور نوعي سازو كار هماهنگي گسترده،كارا و جامع را مي طلبد . همچنين با توجه به ويژگي نظام برنامه ريزي و اجرايي مبتني بر ساختار بخشي كشور؛ايجاد سازوكار هماهنگي مديريت بحران درآن از پيچيده ترين و بااهميت نوع سازماندهي به شمارخواهد رفت كه همواره مستلزم استمرار مطالعات ، ارزيابي و بازخورند يافته ها ست . اصل هماهنگي در سازوكار مديريت بحران،درواقع بيان كننده وظيفه مهم وبنيادي كسب همه تركيبات كار سازماني جمعي براي نيل به اهداف و وظايف مديريت بحران است و مراد ار آن عبارت است از؛ مجموعه هايي از سازو كارهاي ساختاري و انساني كه براي تسهيل در امر مقابله با بحران ( به منظور كاهش صدمات و زيانهاي جاني و مالي ) طراحي وبه كار گرفته مي شود .
اين مقاله يك برداشت تازه از مطالعه ايست كه توسط نگارنده در چارچوب طرح ملي آمادگي و كنترل سوانح طبيعي با همكاري برنامه عمران ملل متحد (UNDP) و وزارت كشور در دانشكده محيط زيست دانشگاه تهران به انجام رسيده است دراين چارجوب نخست، سازوكار هماهنگي مديريت بحران در وضع موجود بررسي وارزيابي مي گردد،سپس با تحليل ومقايسه گونه هاي مختلف سازوكار هماهنگي؛پيشنهاداتي ساختاري در جهت ايجاد و يا اصلاح سازوكارهاي هماهنگ مديريت بحران كشور ارائه مي شود .

مديريت بحران ، حوادث طبيعي ، هماهنگي ، سازماندهي