بررسي اثر تراكم پوشش گياهي در جلوگيري از اثرات زيانبار سيل  Fulltext 

[ توحيد ابراهيمي گجوتي ] - مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان آذربايجان شرقي
[ احمد زربان حقيقي ] -
[ اكبر عبدي قاضي جهاني ] -

خلاصه مقاله:

در صورت وجود پوشش گياهي حركت بخشي از نزولات جوي توسط تاج پوشش گياهان و بقاياي گياهي و آلي پاي آن باز داشته مي شود. يعني سرعت باران با ميزان پوشش گياهي و تراكم آن نسبت عكس دارد. مطابق اين بررسي هرچه تراكم و ميزان پوشش گياهي بيشتر باشد سرعت جريان آب و باران كمتر خواهد بودو امكان ايجاد و شكل گيري سيل كاهش خواهد يافت. پوشش هاي گياهي توزيع باران را با حركت دادن آب در ميان برگ ها و تنه درختان تغيير مي دهند. اگر سرعت باران زياد باشد مقدار آب بازداشته شده كاهش خواهد يافت. بر حسب جنس و نوع پوشش گياهي نيز مقدار آب بازداشته شده فرق مي كند. مثلا پوشش هاي گياهي جنگلي متراكم و بسته نسبت به پوشش هاي جنگلي نيمه انبوه مانه بيشتري در مقابل جريان آب ايجاد ميكنند و حركت باران واب را كند مي سازند و سرعت باران را به ميزان قابل توجهي كاهش و سبب نفوذ آب در خاك ميشوند. روي شيب هاي كم و بيش برهنه آب با سرعت بيشتري جاي شده و جريان آب مانع رسيدن آب به عمق خاك مي شود و بدليل عدم وجود مانع طبيعي و پوشش گياهي احتمال بروز سيل افزايش مي يابد كه در چنين مواقعي نقش تخريبي زيادي خواهد داشت. بر اساس اين مطالعه در يك پوشش جنگلي مانند رايش (Fagus orientalis) 20% مقدار آب دريافت شده در موقعي كه بارندگي شديد باشد باداشته مي شود.
در پوشش جنگلي ممرز (Carpinus betulus) نيز اين ميزان آب بازداشته مي شود در حلايكه آب بازداشته شده توسط گياه Acacia aneura حدود 40% مي باشد. اين امر باعث كاهش جابجايي و فرسايش خاك مي شود.

تراكم ، پوشش گياهي ، سيل