استراتژي مقابله با خشكسالي در موسسه تحقيقات كشاورزي ديم  Fulltext 

[ عبدالعلي غفاري ] - موسسه تحقيقات كشاورزي ديم كشور

خلاصه مقاله:

خشكسالي همانند ترسالي جزئي از اقليم نرمال هر منطقه است كه به طور طبيعي در هر جاي دنيا اتفاق مي افتد. وقوع خشكسالي هاي اخير، آسيب پذيري كليه مناطق جمهوري اسلامي ايران با در برابر طولاني شدن دوره كاهش بارندگي به معرف نمايش گذاشت. بطوريكه آمادگي و لزوم داشتن طرح و برنامه مقابله با خشكسالي و بحران هاي آتي از ضروريات پذيرفته شده دركليه سطوح مديريتي كشور بشمار مي رود.
خشكسالي كشاورزي از پيچيدگي خاصي برخوردار است . اثرات آن خيلي وسيع بوده و نه تنها بستگي به اهميت، زمان وقوع، طول دوره آن و توالي كاهش بارندگي دارد بلكه به واكنش متفاوت تيپ هاي مختلف خاك، نباتات زراعي و جانوران به تنش رطوبتي نيز دارد. با مديريت مناسب مي توان اثرات سوء طيف وسيعي از خشكسالي ها را كاهش داد.
در سال هاي اخيرف با توجه به رشد روز افزون جمعيت، تخريب خاك، كاهش منابع آب، سناريوهاي متعدد ارائه شده براي تغيير اقليم، كشاورزي پايدار جايگاه خاصي در تحقيقات پيداكرده است. از آنجاييكه كشاورزي يك فعاليت مرتبط با اقليم بوده و بر اساس اطلاعات هوشناسي سنوات گذشته خشكي اول فصل رشد و خشكي اواخر دوره رشد گياهان زراعي در بيشتر مناطق ديم به كرات اتفاق مي افتد بنابراين، نقش سيستم پيش آگاهي در كشاورزي پايدار خيلي مهم مي باشد. هرچند كه در ايران، ارگانهاي زيادي مسئوليت مديريت خشكسالي را عهده دار هستند اما پيش بيني وقوع خشكسالي در مراحل مختلف دوره رشد گياهي هنوز پيشرفت شاياني نكرده است.
در اين مقاله نظري اجمالي بر استراتژي مقابله با خشكسالي كشاورزي در موسسه تحقيقات كشاورزي ديم كشور شامل: برنامه اصلاح نژاد و شناسايي و معرفي ارقام مقاوم به خشكي ، اعمال مديريت خاك و حفظ رطوبت آن (اجراي روش هاي حداقل شخم، اعمال تناوب زراعي وغيره)، آبياري تكميلي، جمع آوري و استحصال آب باران، پهنه بندي اگرواكولوژي كشاورزي و تشكيل كميته ملي خشكي و خشكسالي در وزارت جهاد كشاورزي شده و به فعاليت هاي انجام شده در خصوص كشاورزي پايدار نيز به طور برجسته اشاره خواهد شد.

خشكسالي كشاورزي ، استراتژي مقابله با خشكسالي ، آبياري تكميلي ، استحصال آب ، كشاورزي پايدار