[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

مديريت وساماندهي نيروهاي انساني درحوادث غيرمترقبه درس هايي از زلزله بويين زهرا - 1381  Fulltext 

[ رضا قاسمي برقي ] - عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي قزوين

خلاصه مقاله:

هر اتفاق غير منتظره و ناگهاني كه موجب تضعيف يا نابودي توانمندي هاي انساني، اقتصادي ،‌اجتماعي و فيزيكي (خسارت هاي جاني ، مالي ، تخريب تاسيسات زير بنايي و منابع و امكانات اقتصادي و اجتماعي ) جامعه را فراهم سازد به نام بليه طبيعي Natural Disasterگفته مي شود .
در جريان يك بليه طبيعي بسته به شدت آن شيرازه زندگي عادي مردم از هم گسسته مي شود و جامعه آسيب ديده نيازمند اقدامات امدادي و كمك هاي همه جانبه مي شود .
سالانه حدود 150000 نفر در دنيا به علت حوادث غير مترقبه طبيعي از دنيا مي روند. در فاصله سال هاي 1980 تا 2000 بيش از 3 ميليون نفر از مردم دنيا به علت حوادث غير مترقبه طبيعي به هلاكت رسيده اند و زندگي بيش از 800 ميليون نفر تحت تاثير جدي اين حوادث واقع شده و بيش از 23 بيليون دلار خسارت به بار آمده است .
اكثريت اين خسارتها و تلفات در كشورهاي در حال توسعه رخ داده است .
كشور ما همانند بسياري از كشورهاي ديگر در معرض خطر بلاياي طبيعي متعددي قرار دارد كه مهمترين آنها زلزله است . درفاصله سالهاي 1375 ـ 1365 بيش از 40000 نفر بر اثر وقوع اين حوادث در كشور ما فوت كرده اند و حدود 1560000 نفر تحت تاثير قرار گرفته اند زلزله سال 1369 گيلان باعث مرگ و مجروح شدن 140000 نفر و بي خانمان شدن 400000 نفر شد . در زلزله سال 1381 بم نيز بيش از 30000 نفر كشته شدند . تجربه جهاني مي گويد : گرچه زلزله در حال حاضر بصورت دقيق قابل پيش بيني نيست اما با علم امروز قابليت مديريت شدن را دارد و اين كار در دو مقطع اساسي عينيت مي يابد .
ـ قبل از بروز زلزله
ـ پس از بروز زلزله
آنچه كه پس از بروز حادثه به لحاظ مديريتي بايد انجام شود در قالب مديريت بحران مي گنجد كه لزوما فعاليتهاي آن قبل از وقوع يك بليه طبيعي آغاز شده و به هنگام بروز حادثه و پس از آن تشديد و تداوم مي يابد .
با توجه به شرايط كشور ما اعمال چنين مديريتي يك امرحياتي است هر حادثه اي در عين وارد آوردن تلفات و خسارت متضمن درسهايي است كه اگر بخوبي فرا گرفته شود ميتواند گامي جهت كاهش عوارض و تبعات حوادث بعدي باشد .
 آنچه كه رخ داد
در ساعت 7:29 دقيقه بامداد روز اول تير ماه 1381 زلزله اي به قدرت 4/6 در جه در مقياس ريشتر منطقه غرب شهرستان بوئين زهرا را به لرزه در آورد .
مركز يت زلزله در روستاهاي آبدره و چنگوره قرار داشت كه هر دو 100% تخريب شدند و بيشترين تلفات انساني مربوط به اين دو روستا بوده است . شهر آوج بهمراه 64 روستا با جمعيتي حدود 32000 نفر در معرض آسيب زلزله واقع شدند . اولين خبر از منطقه توسط تلفن در ساعت 7:35 از مركز بهداشتي درماني آوج به ستاد شبكه بهداشت و درمان بوئين زهرا اعلام شد همزمان مركز بهداشت استان از حادثه مطلع شد.
در مركز بهداشت استان و شهرستان بوئين زهرا اعلام آماده باش 100% گرديد .
شهرستان بويين زهرا در جنوب و جنوب غرب استان قزوين واقع شده و با شهرستانهاي قزوين ، تاكستان ، رزن از استان همدان ، كرج از استان تهران، ساوه از استان مركزي و خدابنده از استان زنجان همسايه است . اين شهرستان بين 48 درجه و 45 دقيقه تا 50 درجه و 15 دقيقه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ و 35 درجه 27دقيقه تا 36 درجه عرض شمالي نسبت به خط استوا قرار دارد .
وسعت اين شهرستان KM5526 و جمعيت آن حدود 153000 نفر مي باشد . بخش عمده جمعيت آن ساكن روستا و شغل عمده مردم كشاورزي و دامداري است .
اين شهرستان شامل 6 شهر و 222 روستا مي باشد .
اين شهرستان در سال 1342 نيز شاهد زلزله ويرانگري بوده است .